Auschwitz bezoeken in Polen: met of zonder gids & tour? Alle info én tickets
Het concentratiekamp van Auschwitz, in het Pools Oświęcim, is één van de meest indrukwekkende plekken waar de gruwel van de Tweede Wereldoorlog herdacht wordt. In dit Duitse kamp, Polen was toen bezet door de Duitsers, stierven meer dan een miljoen gevangen in gaskamers. Na de oorlog is het kamp een symbool geworden voor de oorlog en de verschrikkingen van de nazi’s. De plek draagt veel trieste geschiedenis met zich mee en is een belangrijk monument waar je even stil van wordt.
Lees hier alles over het concentratiekamp Auschwitz I en II + hoe je Auswitch kan bezoeken met of zonder gids.
Praktische info: Auschwitz bezoeken met of zonder gids |
|---|
| Adres | - Vanuit Krakau: 70 km (ongeveer 1u20) Via de snelweg A4 en de 933.
- Parkeren vlakbij op de Stanisławy Leszczyńskiej, 32-600 Oświęcim, Polen (zie ligging hier, betaalparking)
|
| Verblijven | |
| Tours en rondleidingen | |
|
Inhoud artikel
Waar ligt Auschwitz?
Aan de rand van het rustige Poolse stadje Oświęcim ligt één van de meest confronterende plekken van Europa: Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum. Het voormalige concentratie- en vernietigingskamp bevindt zich in het zuiden van Polen, op ongeveer 70 kilometer van Kraków. Vanuit de populaire Poolse stad vertrek je richting Auschwitz voor een daguitstap die vaak nog lang blijft nazinderen.
Auschwitz bestaat eigenlijk uit meerdere kampen. Het bekendste deel is Auschwitz I, met de bakstenen barakken en de beruchte toegangspoort met het opschrift ‘Arbeit Macht Frei’. Enkele kilometers verder ligt Auschwitz II-Birkenau, het vernietigingskamp met de treinsporen en houten barakken die vandaag symbool staan voor de Holocaust.
Auschwitz op de kaart
Op de onderstaande kaart zie je hoe dicht beide sites bij elkaar liggen. De afstand tussen Auschwitz I en Birkenau bedraagt amper drie kilometer en er rijden voortdurend shuttlebussen tussen de twee delen van het herdenkingscomplex.
De geschiedenis van Auschwitz
Hoe kon een Pools stadje uitgroeien tot één van de donkerste plekken uit de Europese geschiedenis? In Oświęcim bouwde nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog een kampensysteem uit dat vandaag wereldwijd symbool staat voor de Holocaust.
Ontstaan van het kamp
Nadat Duitsland in september 1939 Polen binnenviel, werd de legerbasis bij het stadje Oświęcim, op zo’n 70 kilometer van de stad Krakau, omgebouwd tot een kamp om Poolse politieke gevangen op te sluiten. De Duitsers noemden de plek Auschwitz.
In mei 1940 kwamen de eerste 30 gevangenen aan vanuit het concentratiekamp Sachsenhausen en nog geen jaar later zaten er al bijna 11 duizend gevangenen. Voor ze het kamp binnengingen, werden ze geregistreerd, getatoeëerd en geschoren. Soms werden ze meteen naar de gaskamers gebracht.
Het crematorium
In juli 1940 werd het crematorium toegevoegd aan Auschwitz, in eerste instantie om de gevangenen te cremeren die geëxecuteerd waren of die op een andere manier om het leven waren gekomen. Het crematorium werd tot juli 1943 gebruikt.
Een extra kamp in Monowitz
In april 1941 werden de huizen in Monowitz verwoest om plaats te maken voor een nieuw werkkamp waar de gevangen uit Auschwitz synthetisch rubber moesten maken. Ze moesten 2 keer per dag de 7 kilometer van en naar Auswitch te voet afleggen. Pas in oktober 1942 werd er een kamp rond de fabriek gebouwd waar de gevangenen konden verblijven.
De eerste gaskamer
In september 1941 werd er voor het eerst geëxperimenteerd met het gas Zyklon B. Lagerführer Karl Fritzsch vergaste er een groep Sovjet-gevangen mee op bevel van Rudolf Höss. Al snel werd het mortuarium omgebouwd tot een gaskamer waar tot 800 mensen tegelijk in konden.
Op bepaalde tijdstippen van de dag is het hoofdkamp enkel te bezoeken met een gids. Raadpleeg dus zeker de tijdstippen als je zonder gids wil gaan. (zie hieronder op de pagina)
Auschwitz II Birkenau
Omdat het eerste kamp van Auschwitz overvol zat, werd er in oktober 1941 een tweede complex gebouwd. Auschwitz II Birkenau was nog veel groter dan het eerste kamp van Auschwitz. Toen de Nazi’s besloten hadden om de Joodse bevolking uit te roeien, werd het kamp omgebouwd tot een gruwelijk vernietigingskamp.
Vanaf 1942 werden duizenden Joden, Roma’s, homoseksuelen, politieke gevangen en andere gevangen naar Auschwitz II Birkenau getransporteerd. Minstens 1,1 miljoen mensen lieten er het leven. De gaskamers van Birkenau werden geopend in maart 1942 en amper een jaar later werden al 4 nieuwe gaskamers gebouwd.
De verwoesting van Auschwitz-Monowitz
In de tweede helft van 1944 werd Auschwitz III Monowitz, het derde grote kamp binnen het Auschwitz-complex, meerdere malen gebombardeerd door de geallieerden. De SS evacueerde het kamp uiteindelijk in januari 1945. Er werden toen ongeveer 9.000 gevangenen op dodenmars gestuurd naar het kleinere kamp Gliwice, andere gevangen werden naar de kampen van Buchenwald en Mauthausen getransporteerd.
De bevrijding door de geallieerden
In januari 1945 kwamen de geallieerden steeds dichterbij. De SS besloot toen uiteindelijk op 27 januari om de kampen van Auschwitz te evacueren. Een groot deel van de gevangenen werden naar andere concentratiekampen getransporteerd, maar zo’n 56.000 tot 58.000 gevangenen werden op dodenmars gestuurd.
De gevangen kwamen uit zowel Auschwitz I als Auschwitz II Birkenau en uit de verschillende kleinere kampen in de omgeving. Onderweg werden duizenden gevangenen neergeschoten als ze te ziek of te vermoeid waren om nog verder te gaan. Toen de geallieerden het kamp konden bevrijden, vonden ze nog 7.500 levende gevangen in Auschwitz.
Het museum van vandaag
Al in 1947 besloot men om van het concentratiekamp een museum en herdenkingsplaats te maken om de verschrikkingen van Auswitch te kunnen herdenken. In 1979 werd Auswitch op de Werelderfgoedlijst van UNESCO gezet.
Vandaag is Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum een herdenkingssite en museum waar originele barakken, persoonlijke voorwerpen, documenten en restanten van de kampen bewaard blijven. Jaarlijks reizen meer dan twee miljoen mensen naar Auschwitz om stil te staan bij de vreselijke geschiedenis van deze plek.
Klik hier om je tickets naar Auschwitz te reserveren
Auschwitz bezoeken
Auschwitz bestond uit meerdere concentratie- en vernietigingskampen die bij het Poolse stadje Oświęcim gebouwd werden. Vandaag zie je nog steeds die verschillende locaties. Er zijn 3 grote complexen:
- Het concentratiekamp Auschwitz I
- Het vernietigingskamp Auschwitz II Birkenau
- Het werkkamp Auschwitz III Monowitz
In tegenstelling tot Auschwitz I en Auschwitz II-Birkenau is er van het oorspronkelijke Monowitz-kamp weinig bewaard gebleven. Het kamp Monowitz bestaat dus niet meer, maar de andere twee complexen zijn nog steeds te bezoeken. Je vindt op de plaats van Auschwitz-Monowitz wel nog een herdenkingsmonument. (zie ligging)
Op bepaalde tijdstippen van de dag is het hoofdkamp enkel te bezoeken met een gids. Raadpleeg dus zeker de tijdstippen als je zonder gids wil gaan. Meer info en rondleidingen
Concentratiekamp Auschwitz I
Auschwitz I is kleiner dan Auschwitz II en bestaat voornamelijk uit stenen bunkers. Het kamp is een kilometer lang en zo’n 400 meter breed. Boven de ingangspoort van het concentratiekamp Auswitch I kan je de woorden “Arbeit macht frei” lezen. In een twintigtal barakken waar ooit de slachtoffers van het nazi-regime verbleven zijn nu verschillende exposities te zien over het kamp en over hoe de gevangenen er leefden.
Blok 5
In Blok 5 van Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum krijg je één van de meest confronterende delen van het museum te zien. In dit stuk liggen heel wat spullen tentoon gesteld die na de bevrijding teruggevonden zijn. Je kan er onder andere veel brillen, schoenen en tonnen afgeschoren haar zien liggen.
Blok 11
In blok 11 kan je binnengaan in de piepkleine kamertjes waar gevangen vermoord werden tijdens de eerste testen met het nieuwe zyklon B-gas dat later gebruikt zou worden in de gaskamers.
Blok 27
In blok 27 kan je een tentoonstelling bezoeken over de manier waarop de gevangenen het beste probeerden te maken van hun situatie. Je vindt er bijvoorbeeld een kamer vol kindertekeningen. Er staat hier ook een gigantisch boek waarin alle namen van de geïdentificeerde slachtoffers zijn opgeschreven. Overal in het complex hangen foto’s van de slachtoffers van Auswitch.
Concentratiekamp Auschwitz II-Birkenau
Het tweede kamp is Auswitch II, ofwel Birkenau en kan je makkelijk bereiken met de gratis pendelbussen die tussen beide kampen rijden. Dit vernietigingskamp werd later gebouwd dan Auswitch I en is veel groter dan het eerste complex.
In het midden ligt een grasveld met daaromheen prikkeldraad. Je kan er ook de treinsporen zien die door de toegangspoort het kamp binnenreden. Er staat een kopie van een treinwagon die vroeger de slachtoffers naar het kamp vervoerde. Aan de achterkant van het kamp kan je een aantal graven bezoeken, waaronder het graf van Anne Frank.
Wanneer kan ik Auschwitz bezoeken?
Auschwitz is bijna het hele jaar geopend, zeven dagen op zeven. Behalve op 1 januari, paaszondag en 25 december.
Openingstijden
- In januari en november gaat het museum open om 07:30 en sluit om 16:30
- In februari sluit Auswitch om 17:30
- In maart en oktober sluit Auswitch om 18:30
- In april, mei en september sluit Auswitch om 19:30
- In juni, juli en augustus sluit Auswitch pas om 20:30
- In december kan je Auswitch slechts tot 15:30 bezoeken
Auschwitz zonder gids bezoeken?
Op bepaalde uren kan je Auschwitz niet bezoeken zonder gids
- Je kan Auswitch tussen 10:00 en 13:00 niet bezoeken zonder gids van 1 januari tot 30 maart en in november.
- In de periode van 1 april tot en met 31 oktober geldt hetzelfde tussen 10:00 en 15:00
- In december kan je Auswitch niet bezoeken zonder gids tussen 10:00 en 12:00.
Tickets om Auschwitz te bezoeken
Beperkt aantal gratis tickets
Het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau is in principe gratis toegankelijk, maar er zijn wel wat beperkingen. Er zijn slechts 25 gratis toegangskaarten (zonder gids) per kwartier beschikbaar.
Als je een van deze tickets wil, reserveer je die het beste vooraf online. Je kan de tickets maximaal 3 maanden op voorhand bestellen en je moet ook een tijdstip kiezen waarop je aanwezig zal zijn.
Een (Nederlandstalig) gegidst bezoek aan Auschwitz
Je kan Auswitch ook met een gids bezoeken. We raden een gids zeker aan omdat je zo veel meer over de geschiedenis van de trieste plek te weten komt. In Auswitch Birkenau staan trouwens amper informatieborden, een gids is dus zeker een goed idee. Tickets voor een begeleid bezoek aan Auswitch kan je makkelijk online reserveren. Auschwitz bezoeken met een Nederlandstalige gids kan je bij Ticketbar boeken.
Auschwitz bezoeken vanuit Krakau
Logeer je in Krakau? Lees dan eens ons blogartikel over hoe je Auswitch vanuit Krakau kan bezoeken. Vanuit Krakau kan je Auswitch het beste bezoeken met een georganiseerde tour vanuit Krakau.
Je wordt dan opgehaald bij je hotel en bezoekt het concentratiekamp onder begeleiding van een gids. Tickets voor een begeleid bezoek vanuit Krakau kan je makkelijk online reserveren.
Auschwitz bezoeken met je hond?
Mag je Auswitch bezoeken met je hond? Neen, honden zijn niet toegelaten op het terrein, enkel als het gaat om een assistentiehond of blinde geleide hond kan deze mee naar binnen.
Auschwitz combineren met de zoutmijn
Sommige tours combineren een bezoek aan het concentratiekamp met de nabijgelegen Wieliczka-zoutmijn.
Hoe vermijd je de wachtrijen in Auschwitz?
In het hoogseizoen kunnen er behoorlijk lange rijen voor de kassa’s ontstaan omdat er slechts 25 mensen per kwartier naar binnen mogen. We raden je daarom aan om vooraf een toegangsticket te kopen. Je kan kiezen voor een individueel bezoek of meegaan met een tour onder begeleiding van een professionele gids.
Onze tip: met een begeleide tour kom je niet alleen meer te weten over de kampen, je mag ook de wachtrij voorbijsteken.
Hoe bereik je Auschwitz?
Vanuit Kraków reis je relatief eenvoudig naar Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum. Veel reizigers kiezen voor een georganiseerde dagtour, maar je kan Auschwitz ook perfect zelfstandig bereiken met de trein, bus of auto.
Met het openbaar vervoer
Wanneer je met het openbaar vervoer naar Auschwitz-Birkenau gaat vanuit Krakau, heb je de keuze uit de bus of de trein.
- Je kan vanaf het busstation achter het centraal station van Krakau een bus richting Oświęcim of Auschwitz nemen. Die bussen vertrekken meerdere keren per uur en doen ongeveer 1 uur en 40 minuten over de rit.
- Je kan ook met de trein. Neem dan in Krakau de trein naar Oświęcim. Deze trein doet er wel net iets langer over dan de bus en vanaf het station van Oświęcim is het nog 2 kilometer wandelen naar de ingang van Auswitch.
Pendelbus vanuit Krakau
Er rijden pendelbussen tussen de twee delen van Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum. Tussen Auschwitz I en Auschwitz II-Birkenau ligt ongeveer drie kilometer afstand, zo hoef je dat stuk niet te voet af te leggen. Je kan online ook goedkope tickets reserveren voor een pendelbus die je van Krakau rechtstreeks naar de concentratiekampen brengt. Meer info en tickets
Met de auto
Je reist ook makkelijk met de auto naar hier. Vanuit Krakau is het ongeveer anderhalf uur rijden naar Auschwitz-Birkenau. Het adres is Więźniów Oświęcimia 20, 32-603 Oświęcim, Polen (zie ligging op de kaart).
Praktische info voor je bezoek aan Auschwitz
Een bezoek aan de verschillende locaties in Auschwitz vraagt meer dan enkel een goede planning. Het is een plek waar respect en stilte centraal staan. Bereid je bezoek daarom goed voor, neem voldoende tijd en hou rekening met de regels op het domein.
- Het wordt afgeraden om de plek te bezoeken met kinderen onder de 14 jaar. Een bezoek aan het concentratiekamp laat een diepe indruk na en laat niemand onbewogen.
- Draag goede, comfortabele en waterdichte schoenen die ook vuil mogen worden. Bij regen kan het terrein behoorlijk modderig worden.
- Zorg dat je bij zonnig weer goed ingesmeerd bent tegen de zon en eventueel een hoed of pet draagt. Het complex ligt grotendeels in de open lucht en er is niet veel schaduw.
- Neem een flesje water mee en eventueel ook iets om te eten. Je kan bij de ingang van Auswitch ook nog iets kleins kopen.
- Grote tassen mogen niet mee naar binnen. Het museum laat enkel kleine handtassen of rugzakken toe door de strenge veiligheidsregels.
Nog meer zien in de omgeving van Auschwitz
Hoewel de meeste reizigers Auschwitz bezoeken vanuit Krakau als daguitstap, valt er in de omgeving nog meer te ontdekken. Natuurlijk voelt een bezoek aan Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum vaak zwaar aan, waardoor je daarna bewust kan kiezen voor een rustigere of meer historische stop in de regio. We helpen je alvast even:
Filmpje: een eerste impressie van Auswitch
Wat mag je verwachten bij een bezoek aan Auschwitz? In dit filmpje Kan je alvast een eerste impressie opdoen.
Download onze gratis reisgids Krakau, zo mis je niets
Herkenbaar: Wil je er zeker van zijn dat je niets mist tijdens je citytrip naar Krakau? Dan is er goed nieuws, want wij deden alvast al het opzoekingswerk voor jou. Koop onze reisgids Krakau met 2 stadswandelingen, toeristische info, praktische info + alle daguitstappen. Eerst uitproberen? Download je gratis preview stadsgids Krakau ga op pad!