De 12 mooiste nature reserves in Zuid-Afrika
Wie denkt aan natuur in Zuid-Afrika, denkt vaak aan de grote nationale parken zoals Kruger of Addo. Maar verspreid over het land vind je ook tientallen natuurreservaten: kleinere, vaak rustiger gebieden waar je de natuur ten volle kunt beleven. Ze zijn ideaal voor wie minder toeristische plekken zoekt, unieke ecosystemen wil ontdekken of gewoonweg een lange hike wil maken.
Van de dramatische bergtoppen van de Drakensbergen tot afgelegen kuststroken en vogelrijke wetlands, dit zijn onze favoriete natuurreservaten in Zuid-Afrika.
Inhoud artikel
Wat is een nature reserve?
In Zuid-Afrika lijken nationale parken, nature reserves en game reserves op elkaar omdat ze allemaal natuur en wildlife beschermen, maar toch zijn er duidelijke verschillen. Vooral in eigendom, beheer en beleving merk je het grootste onderscheid.
Een nature reserves is, kortgezegd, een officieel beschermd natuurgebied. Ze kunnen door de overheid (provinciaal of gemeentelijk) beheerd worden, maar ook door NGO’s of particuliere landeigenaren. De regels zijn in deze gebieden veel flexibeler en de focus ligt meer op de bescherming van de planten- en diersoorten. Het grote verschil met nationale parken is dat de reserves vaak kleiner en rustiger zijn. Waar het bij de nationale parken en game reserves meer draait rond de Big five en safari-toerisme, kan je in een natuurreservaat gewoon een wandeling maken en genieten van de rustgevende natuur.
Waar liggen de mooiste nature reserves?
Op de onderstaande kaart zie je waar de verschillende natuurgebieden in Zuid-Afrika liggen. Vooral in het zuiden van het land vind je de meeste nature reserves.
De Hoop Nature Reserve
Op zo’n drie uur rijden van Kaapstad ligt De Hoop, een beschermd kustgebied dat bekendstaat om zijn zandduinen, fynbos en walvissen die hier voor de kust zwemmen. Met zijn 34.000 hectare is het ook meteen een van de grootste provinciale reservaten. Ideaal voor lange strandwandelingen, mountainbiketochten of vogelspotten.
Van juni tot november migreren zuidkaperwalvissen naar de beschutte baaien van De Hoop om te paren en te kalven. Vanaf de toppen van de duinen bij Koppie Alleen heb je vaak een panoramisch uitzicht op meerdere walvissen tegelijk – zonder dat je een boot hoeft te nemen. Het reservaat herbergt daarnaast ook zeldzame soorten zoals de bontebok en de Kaapse bergzebra
Outeniqua Nature Reserve
Het Outeniqua Nature Reserve is een ruw en bergachtig gebied van meer dan 38.000 hectare tussen kust en Klein Karoo. Het natuurreservaat is doorsneden door historische bergpassen. Perfect voor dagwandelingen en meerdaagse trails; startpunten liggen handig dicht bij George en Knysna.
De naam ‘Outeniqua’ is afgeleid van de Khoikhoi-term voor “mensen die honing verzamelen”. Het is een knipoog naar de inheemse bevolking die hier ooit leefde. Vandaag is het reservaat een paradijs voor wandelaars, vogelspotters en fotografen. Je vindt er tal van gemarkeerde wandelroutes, van korte uitstapjes tot meerdaagse hikes, en de vergezichten over de kustlijn of richting de semiwoestijn zijn onvergetelijk.
Robberg Nature Reserve
Dit reservaat is een prachtig, compact en zeer afwisselend gebied aan de kust. Geniet van duinen, dichte kustbossen, estuarium en het Groenvlei‑meer. Dit nature reserve is ook top voor kanoën, strandwandelingen en vogelspotten. Met meer dan 220 soorten ben je als vogelliefhebber zoet. Let op de zeldzame African black oystercatcher.
Dit natuurgebied kom je tegen op een van de mooiste autoroutes van Zuid-Afrika: de Garden Route.
Jonkershoek Nature Reserve
Bekend bij zowel hikers als mountainbikers. Het Jonkershoek Nature Reserve ligt dicht bij Stellenbosch met prachtige valleien en watervallen. Je vindt er wandelroutes naar de verkoelende watervallen en panoramische bergkammen, maar ook technische Mountainbiketrails. Het gebied maakt deel uit van het Cape Floral Region UNESCO-werelderfgoed en staat bekend om zijn dramatische berglandschappen, diepe kloven, snelstromende rivieren en uitgestrekte fynbosvelden. Het is prachtig voor wandelaars, trailrunners en mountainbikers.
Vanuit bijna elk pad heb je uitzichten over de wijnvalleien beneden, met daarachter de silhouetten van de bergketen. In het reservaat ontspringen tal van bergbeken die in de zomer verkoelende zwemplekken vormen, en in de winter voor krachtige watervallen zorgen.
Combineer deze hike met een wijnproeverij in Stellenbosch. Lees hier meer over de Kaapse Wijnlanden.
Hottentots Holland Nature Reserve
Dit bergachtige gebied vormt een ruige grens tussen kust en binnenland. Het Hottentots-Holland Nature Reserve is vooral populair bij ervaren hikers, maar ook bij avonturiers dankzij de Cape Canopy Tour: elf ziplines en hangbruggen door diepe kloven. Een onvergetelijke ervaring dus! Het gebied is perfect voor meerdaagse huttentrektochten en in de winter geniet je van sneeuwlandschappen op de hogere pieken.
Rietvlei Nature Reserve
Ook meer in het noorden van het land vind je dit soort natuurgebieden. Denk maar aan het Rietvlei Nature Reserve, op slechts een kwartiertje rijden van het centrum van Pretoria. Rietvlei is een verrassend wildgebied waar je tussen de waterpartijen, graslanden en heuvels tal van dieren kunt spotten. Ondanks de nabijheid van de stad leven hier buffels, witte neushoorns, zebra’s, gnoes, struisvogels en meer dan 200 vogelsoorten.
Het hart van het reservaat is de Rietvlei Dam, populair voor vissen en watersporten (alleen op aangewezen plekken). Er zijn verschillende self-driveroutes en uitkijkpunten, waardoor je hier gemakkelijk een halve dag op safari kunt gaan zonder lange afstanden te rijden.
Goukamma Nature Reserve
Dit compacte reservaat van 2.500 hectare biedt verrassend veel variatie: brede zandstranden, hoge duinen, dichte kustbossen, een lagune én het Groenvlei-meer. De rust in het Goukamma Nature Reserve is ongeëvenaard, en je kan er kajakken, wandelen of vogels spotten (met een kans op de zeldzame African black oystercatcher).
Het middelpunt van het reservaat is de Goukamma-rivier, die zich een weg baant naar de Indische Oceaan. Hier kun je met een kajak of roeiboot het kalme water verkennen, terwijl ijsvogels en reigers aan de oevers fourageren. Op het nabijgelegen Groenvlei-meer vind je alleen zoet water, zonder directe verbinding met de zee. Huur zeker eens een kano bij de riviermonding of wandel de estuary trail bij Buffalo Bay en picknick met uitzicht op de lagune.
Mkhambathi Nature Reserve
Watervallen die in zee storten? Dat vind je in het Mkhambathi Nature Reserve! Het Mkhambathi Nature Reserve is een van de parels van de Wild Coast: een ongerept kustgebied waar graslanden overgaan in kliffen en rivieren rechtstreeks in de oceaan uitmonden. Het reservaat beslaat zo’n 7.720 hectare en ligt afgelegen genoeg om massatoerisme te vermijden, waardoor het voelt alsof je een stukje privé-kustlijn ontdekt.
De grootste troef is ongetwijfeld de Mkhambathi-waterval, die in een vrije val vanaf een klif de zee in stort, een zeldzaam natuurfenomeen dat je op weinig plekken ter wereld ziet. Daarnaast zijn er talloze andere watervallen, poelen en rivieren die door het park slingeren. Het reservaat is ook rijk aan fauna: van elandantilopen en bavianen tot talloze vogelsoorten, waaronder de zeldzame Cape vulture.
OVERNACHTINGSTIP: Wil je in het natuurdomein verblijven? Dan is GweGwe Beach Lodge de beste keuze voor jou. Hier geniet je van luxe met een prachtig uitzicht op de zee en de omliggende natuur. Meer info en boeken.
Gamkaberg Nature Reserve
Dit natuurreservaat is ooit opgericht om de Kaapse bergzebra te redden, nu is het een toevluchtsoord voor wandelaars die vooral de rust opzoeken. De Tierkloof Trail is een interessante hike om te overwegen. Je loopt langs kloven, rotspartijen en je wordt verwend met mooie uitzichten over de semiwoestijn.
Benfontein Nature Reserve
Het Benfontein Nature Reserve is een onderzoeksreservaat van De Beers en staat wereldwijd bekend om zijn grote populatie cheetah’s. Naast deze bliksemsnelle jagers leven er ook bruine hyena’s, zwarte wildebeesten, gemsbokken en talloze vogelsoorten.
Wat Benfontein echt bijzonder maakt, is de mogelijkheid om ’s nachts op safari te gaan: met speciale nachttochten spot je vaak aardvarkens, aardwolven en andere zeldzame nachtdieren. De uitgestrekte graslanden en open vlaktes bieden bovendien een panoramisch uitzicht dat bij zonsondergang ronduit magisch is. Plan een nachtelijke game drive om unieke soorten te spotten en combineer je bezoek met de historische diamantstad Kimberley.
Tip: Dit gebied heeft iets strengere regels dan de andere reservaten. Bezoeken kan dus alleen met vooraf geboekte tours, vaak via lokale operators of het De Beers Wildbeheer.
Grootvadersbosch Nature Reserve
In Swellendam, in West-Kaap, vind je een van de laatste restanten van inheems bos in de regio. Grootvadersbosch is een van de best bewaarde stukjes inheems woud in de West-Kaap. Denk aan hoge yellowwoods en stinkwoods, mosrijke stammen, kabbelende beekjes en een koele boslucht die zelfs op warme dagen voor ademruimte zorgt. Het reservaat is compact en uiterst sfeervol: perfect voor wie traag wil ontdekken, luisteren naar vogelgezang en letterlijk onder het bladerdak wil verdwalen.
OVERNACHTINGSTIP: Op slechts 6 km van het natuurgebied vind je HighlandsView. Hier trek je je helemaal terug in de natuur met een prachtige glamping. Er is een barbecue en je kunt in de buurt uitstekend fietsen. Meer info en boeken.
Anysberg Nature Reserve
Het Anysberg Nature Reserve is iets minder bekend in de West-Kaap, maar ideaal voor een onvergetelijke doortocht. Tussen de dorpen Laingsburg, Touws River en Ladismith strekt het gebied zich uit over bijna 79.000 hectare afgelegen wildernis. Dit is een plek voor wie de drukte volledig achter zich wil laten: geen drukke wegen, nauwelijks mobiel bereik en ’s nachts een sterrenhemel die behoort tot de donkerste van Zuid-Afrika.
Het landschap bestaat uit droge vlaktes, rotsige heuvels, zandstenen kliffen en valleien vol zeldzame fynbos- en succulentensoorten. Door de isolatie is het gebied een toevluchtsoord voor tal van diersoorten, waaronder gemsbokken, koedoes, bergzebra’s en jakhalzen. Ook leven hier meer dan 180 vogelsoorten, van majestueuze arenden tot kleurrijke bijeneters, en kan je ook enkele slangensoorten tegenkomen.
Wist je dat Anysberg onderdeel is van het Karoo International Dark Sky Sanctuary?
Bonus: Maloti-Drakensberg Park
Als bonus hebben we nog een natuurpark op de grens met Lesotho. Het Maloti-Drakensberg Park is een UNESCO-werelderfgoed dat zich uitstrekt over Zuid-Afrika én Lesotho. Aan de Zuid-Afrikaanse kant vind je het uKhahlamba-Drakensberg Park, terwijl in Lesotho het ruige Sehlabathebe National Park ligt.
Dit berggebied is beroemd om zijn steile kliffen, diepe valleien en bijzondere rotsformaties. Daarnaast vind je er meer dan 35.000 San-rotsschilderingen, verspreid over honderden locaties. In de zomer bloeien de alpine bloemen, terwijl in de winter sommige hogere delen met sneeuw bedekt zijn.