Nederlands Limburg ontdekken: de 15 mooiste plekken van de zuidelijkste provincie
Heuvels, vlaai en een Bourgondisch leven, dat is voor vele mensen Limburg. Nederlands zuidelijkste provincie is anders dan de rest van het land, en dat is precies wat Limburg zo leuk maakt. Het grenst aan zowel België als Duitsland, en die invloed merk je wel.
In dit blogartikel reizen we van Maastricht naar Venlo en Gennep, en bewijzen we dat Nederland meer is dan alleen fietspaden en water. + overnachtingen
Inhoud artikel
Limburg: verrassende provincie in Nederland
Limburg is niet zomaar een provincie, het is een gebied met een aparte geschiedenis. Het was een lappendeken van graafschappen en bisdommen die eeuwenlang los van elkaar stonden. Tot de 18de eeuw was deze streek geen eenheid. Pas na de Belgische Opstand van 1830 en het Verdrag van Londen in 1839 kreeg Limburg de vorm die je nu op de kaart ziet.
In Zuid-Limburg zijn sporen te vinden van de Bandkeramische cultuur uit 5300-4900 voor Christus, en zowel Maastricht als Heerlen waren al Romeinse nederzettingen die zich later ontwikkelden tot volwaardige steden. Maastricht spant de kroon: al twintig eeuwen is er ononderbroken bewoning langs de oevers van de Maas, op de plek waar de rivier goed oversteekbaar was vandaar ook de naam, Mosa Trajectum. Daarmee mag de stad zich met recht een van de oudste van Nederland noemen. Maar ook het Heuvelland, Valkenburg, Vaals en Thorn zijn fantastische plekken in het zuiden van Nederland.
Limburg op de kaart
Limburg is de zuidelijkste provincie van Nederland en grenst zowel aan België als aan Duitsland. Het glooiende landschap is uniek voor het overwegend lage land, met hoogteverschillen die je nergens anders vindt. Hier op de kaart ontdek je de mooiste bezienswaardigheden van Limburg en plan je zo eenvoudig je tijd in de provincie:
Valkenburg
Begin je Limburgse ontdekking zeker in Valkenburg. Je snapt al na een paar minuten waarom dit stadje al sinds 1885 een van de populairste vakantiebestemmingen van Nederland is. oven de grond troont de Kasteelruïne, Nederlands enige hoogteburcht, met een ridderzaal, artilleriekamer en kapel die je via twee augmented reality-routes tot leven ziet komen. Onder de grond wacht de Fluweelengrot: een eeuwenoud gangenstelsel dat oorspronkelijk niet natuurlijk is, maar ontstond doordat er eeuwenlang mergel werd gewonnen voor de bouw van kastelen en kerken in de streek.
Valkenburg is ook internationaal bekend door de iconische Cauberg in de Amstel Gold Race. Laat je dus niet verrassen door de heuvels als je eropuit gaat met de fiets. Op de tof van de berg ligt Thermae 2000, waar je helemaal tot rust komt. Sluit af op het panoramaterras van de Haselderhof met uitzicht over het Geuldal, een stuk Limburgse vlaai erbij is verplicht.
TIP: Geniet van de thermale binnen- en buitenzwembaden, sauna's, whirlpools en ontspan volledig op de top van de Cauberg in dé wellnessbestemming: Thermae 2000. Meer info en tickets
Maastricht
Geen bezoek aan Limburg zonder Maastricht, de provinciehoofdstad en een van de oudste steden van heel Nederland. Alles vind je in een straal rond het Vrijthof, met liefst 38 rijksmonumenten rondom dit plein, waaronder de Sint-Servaasbasiliek, de oudste kerk van het land. In de schatkamer van de basiliek vind je de Noodkist, het reliekschrijn van Sint Servaas met daarin de botten van de beschermheilige, en het kostbaarste Maaslandse edelsmeedwerk van het land.
Op 13 mei is het extra leuk om Maastricht te bezoeken. Dan viert de Maasstad de feestdag van Sint Servaas, dan is het extra druk en feestelijk rond de basiliek.
Op loopafstand ligt een van de mooiste boekwinkels ter wereld: Boekhandel Dominicanen, gevestigd in een dertiende-eeuwse voormalige kloosterkerk met gotische bogen en glas-in-loodramen. Wandel daarna door het Stokstraatkwartier voor sfeervol shoppen, of steek over naar Wyck en het Bassin, waar de vroegere aardewerkfabrieken van Sphinx nu vol terrasjes zitten.
Nationaal Park De Maasduinen
Vlak tegen de Duitse grens aan, strekt Nationaal Park De Maasduinen zicht twintig kilometer uit langs de Maas. Dit is de langste rivierduinengordel van Nederland, gevormd toen wind tijdens de laatste ijstijd rivierzand langs de oevers opstuwde tot duinen van soms wel 25 meter hoog. Mijlenver van zee, en toch een landschap van zandverstuivingen, vennen en heide dat je nergens anders in het land vindt.
Het park telt 38 wandelroutes en een uitgebreid fiets- en wandelknooppuntennetwerk, dus of je nu een kort rondje wilt lopen of er een hele dag in wilt trekken: er is altijd een route op maat. Landgoed De Hamert vormt het hart van het gebied, met de ruïne van Kasteel Bleijenbeek als sfeervol tussenstop.
Roermond
Middenin de provincie ligt Roermond, een stad met twee gezichten. Aan de ene kant heb je het bekende designer outlet en op drie minuten loopafstand daarvandaan vind je het oude stadscentrum vol Bourgondische gezelligheid. Alles wat je nodig hebt voor een gezellig dagje uit.
Het hart van de oude stad is het Munsterplein, met de Munsterkerk waarin het oudste dubbele praalgraf van Nederland te vinden is. Vlakbij staat de Sint-Christoffelkathedraal, en overal in de stad kom je de handtekening tegen van architect Pierre Cuypers, geboren en getogen Roermondenaar, en de man achter zowel het Rijksmuseum als het Amsterdamse Centraal Station. Dat zorgt voor een culturele laag die je van Roermond misschien niet had verwacht!
Voor de shoppers: Designer Outlet Roermond telt zo'n 200 winkels van merken als Prada, Gucci en Nike, met kortingen tot 70 procent. Combineer dat met een wandeling langs de Roerkade of een middagje op de Maasplassen, en je hebt een compleet dagje Roermond te pakken.
Landgraaf
Waar Roermond en Maastricht draaien om historische centra, is Landgraaf de plek waar Limburg zijn actieve kant laat zien. In Park Gravenrode, het groene hart van de regio Parkstad, vind je op een steenworp van elkaar SnowWorld, het grootste overdekte skicentrum van Europa, waar je het hele jaar door kunt skiën en snowboarden, en GaiaZOO, waar dieren niet in traditionele verblijven zitten maar in grote, natuurgetrouwe omgevingen kunnen rondlopen.
Van hieruit vertrek je ook via de Dutch Mountain Trail naar Maastricht. Met deze meerdaagse wandeltocht van 100 kilometer start je in Eygelshoven en stap je via Gulpen en Mheer naar de Maasstad. Lees hier meer
Wie liever de hoogte in gaat, vindt bij Landgraaf een van de grootste klimparken van Europa, met ruim 25.000 vierkante meter klimplezier. En dan is er nog Megaland, het evenemententerrein waar sinds 1988 elk jaar het Pinkpop-festival neerstrijkt, met gemiddeld 60.000 bezoekers per dag een van de bekendste popfestivals ter wereld. Tussen alle adrenaline door kan je ook cultuur ontdekken: diverse kastelen, waaronder Kasteel Strijthagen en Slot Schaesberg, overblijfselen uit de tijd voordat de steenkolenmijnen de streek vormgaven.
Thorn
Het is bijna een tegenhanger van Landgraaf: het witte stadje Thorn. Aan de Belgische grens ligt dit vorstelijke stadje waar bijna elke gevel in het historische centrum is wit gekalkt. Die kleur ontstond niet door esthetische redenen, maar uit belastingontwijking. De Fransen hieven namelijk belasting naar de grootte van ramen en deuren, dus werden veel openingen verkleind of dichtgemetseld, en een laag witte kalk verdoezelde de sporen.
De geschiedenis van Thorn gaat terug tot het jaar 975, toen graaf Ansfried een abdij stichtte die zou uitgroeien tot een uniek vorstendom: bijna achthonderd jaar lang bestuurd door een abdis en adellijke stiftdames, met een eigen rechtspraak en eigen munt. De Abdijkerk, torenhoog boven de witte huizen, is het overtuigende bewijs van die rijke periode — met een barok interieur dat je in Nederlandse kerken zelden tegenkomt.
Het stadje Thorn ligt mooi aan de Maasplassen. Hier kan je dan ook een leuke boottocht maken en de geschiedenis vanaf het water beleven.
Venlo
Een volgende historisch stadje in Limburg ligt helemaal in het noorden van de provincie, genaamd Venlo. Het is een stad die vaak wordt weggezet als grensstad voor Duitse winkeltoeristen, maar de kunststad aan de Maas is meer dan dat. Het museumkwartier tegenover het station is de plek om te beginnen: hier vind je Museum van Bommel van Dam, gehuisvest in een voormalig postkantoor uit 1938 met een goudkleurige gevel die verwijst naar de structuur van enveloppen.
De collectie ontstond uit een schenking van maar liefst 1100 kunstwerken door het Amsterdamse verzamelaarsechtpaar Van Bommel-Van Dam, op één voorwaarde: er moest een museum komen en zij mochten ernaast blijven wonen. Alle info hier
Vanaf het museumkwartier loop je zo de historische binnenstad in. Met smalle steegjes en een 14de-eeuws stadhuis vol gotische details. Ook als je niet van kunst houdt, is de stad leuk om te bezoeken! En dan is er de Maasboulevard, het populairste deel van de stad: een levendige rivieroever met terrasjes, winkels en de stadshaven, ideaal om de stad rustig uit te bollen.
Drielandenpunt
Helemaal in het zuiden van de provincie, en op de top van de Vaalserberg, ligt een leuke plek die uniek is voor Nederland: het Drielandenpunt. Hier raken Nederland, België en Duitsland elkaar, en met 322,5 meter boven NAP is de Vaalserberg meteen ook het hoogste punt van het Nederlandse vasteland, een indrukwekkende hoogte naar Nederlandse maatstaven. Een speciale locatie met meerdere lagen.
Rond het punt zelf, gemarkeerd door drie oude grenspalen, vind je een compleet uitje: het Labyrint Drielandenpunt, een speeltuin, en aan Belgische zijde de 50 meter hoge Koning Boudewijntoren met een glazen lift naar het uitkijkplatform. Aan Nederlandse kant staat de Wilhelminatoren met een skywalk van glas, voor wie het nog wat spannender wil. Het gebied heeft bovendien een rijk verleden als smokkelroute: veel wandelpaden door de bossen rond de Vaalserberg volgen nog altijd die oude, ietwat geheimzinnige routes.
Wist je dat het Drielandenpunt tot 1919 zelfs een Vierlandenpunt was? Naast Nederland, België en Duitsland grensde hier ook het kleine ministaatje Neutraal Moresnet. Na de Eerste Wereldoorlog maakt de gemeente officieel deel uit van België.
Sittard
Sittard mag je zeker niet overslaan tijdens je reis door Limburg. Dit oude, groene stadje heeft namelijk een verrassend rijke binnenstad. Alles ligt hier rond de Markt, een gezellig plein vol terrasjes waar monumentale panden en vakwerkhuizen mee de sfeer bepalen. Vlak ernaast staat de Sint-Michielskerk, een van de weinige echte barokke kerken van het land.
Sittard telt maar liefst vijf kerken, maar toch springt er eentje bovenuit: de Sint-Petruskerk. Met een 83 meter hoge toren kan je dat best letterlijk nemen, en is het de hoogste kerktoren van Limburg. Start je bezoek bij het Kritzraedthuis, een monumentaal zeventiende-eeuws pand aan de Rosmolenstraat waar tegenwoordig Visit Zuid-Limburg zit, en wandel vandaar via de middeleeuwse stadswallen naar de groene Ursulinentuin.
Abdij Rolduc
Vlak bij de Duitse grens in Kerkrade ligt een monument dat de meeste mensen niet meteen kennen: Abdij Rolduc. Het is het grootste en best bewaarde kloostercomplex van Nederland. Zijn geschiedenis begint in 1104, toen de jonge priester Ailbertus van Antoing met zijn twee broers het klooster van Doornik verliet zich hier in de bossen vestigde. Het begon als een eenvoudig onderkomen met een houten kapel, maar groeide in al die eeuwen uit tot een van de grootste abdijen van de Benelux.
Een bijzonder weetje: de monniken van Rolduc ontdekten al in de 12de eeuw steenkool onder het oppervlak in het Wormdal, en zetten daarmee de eerste stappen richting wat later de Limburgse mijnbouw zou worden. Als je Rolduc vandaag bezoekt, zie je geen stoffig museum, maar een levendig complex. Je kunt er rondlopen, de romaans-gotische kerk bezoeken en zelfs overnachten in het hotel of aanschuiven voor een lekker diner.
OVERNACHTINGSTIP: Wil je een onvergetelijk verblijf in deze abdij? Meer info en boeken
Kasteeltuinen Arcen
Als je zot bent van historische plekjes, dan zijn de Kasteeltuinen in het dorpje Arcen echt iets voor jou. Hier ligt een van de mooiste bloemen- en plantenparken van de regio, én ook nog eens rond een 17de-eeuws kasteel. Hier vind je meer dan vijftien thematuinen verspreid over 32 hectare, prachtig ontworpen door landschapsarchitect Niek Roozen. Het absolute paradepaardje is het barokke Rosarium, met tien themakamers en meer dan 8.000 rozenstruiken.
Wie verder dwaalt, belandt zomaar in het Bamboebos of de Oosterse Watertuin met een authentiek Thais vissershuisje, en waant zich even in Zuidoost-Azië, of in de Mediterrane Tuin tussen palmbomen en lavendelvelden, met net zoveel vakantiegevoel als op een Toscaans terras. Het kasteel zelf is historisch ingericht en vertelt het verhaal van de Hertogen van Gelre die hier ooit resideerden.
Heerlen
Heerlen is vandaag de dag een moderne stad. Maar onder het huidige centrum ligt Coriovallum, een Romeinse nederzetting die als enige stad in Zuid-Limburg vermeld staat op een Romeinse wegenkaart uit de 4de eeuw. Het bewijs daarvan zie je in 2028 in het Romeins Museum (eerst nog het Thermenmuseum) en is het echte pronkstuk uit die tijd.
Heerlen lag bovendien op het kruispunt van twee belangrijke Romeinse heirwegen: de Via Belgica, die van Boulogne-sur-Mer naar Keulen liep, en de route van Xanten naar Trier. Die Via Belgica trek je tegenwoordig nog als wandel- of fietsroute, dwars door Zuid-Limburg van Landgraaf tot Maastricht, een mooie manier om het Romeinse verleden van de regio verder te ontdekken.
Weert
Aan de grens met Noord-Brabant en België ligt Weert, een stad die met zo'n 50.000 een belangrijke functie vervult in de regio. Toegegeven, je ontdekt het hele centrum al in een halfuurtje. Geen eindeloze winkelstraten, maar een overzichtelijke, gezellige binnenstad waar je gewoon een middagje kunt rusten zonder plan. Neem plaats op een terrasje aan de markt, bestel een stukje Limburgse vlaai en bekijk het stadsleven rondom jou.
Voor een beetje cultuur vind je je weg naar Museum W, gevestigd in het voormalige stadhuis van Weert. Hier volg je een cultuurhistorische route langs thema's als identiteit en zingeving, met een uiteenlopende collectie van Romeinse vondsten tot hedendaagse kunst. Wie liever nog wat wandelt, kan naar de passantenhaven aan de Zuid-Willemsvaart. Het is een geliefde plaats voor bootjes die even willen aanmeren. Vanaf de kade loop je weer terug in het centrum, perfect voor een rondje langs het water!
Venray
Wanneer je vanuit het noorden de provincie Limburg binnenkomt is centraal gelegen de stad Venray een mooie kennismaking. En meteen een stop die de moeite waard is.
Net onder Venray, in het nabijgelegen Overloon, ligt een van de grootste Tweede Wereldoorlogmusea van Nederland: het Oorlogsmuseum. In het bosrijke park rond het museum kom je meer te weten over bezetting, vervolging en verzet, met een indrukwekkende collectie militaire voertuigen en een bijzondere focus op de Slag om Overloon, een van de zwaarste gevechten op Nederlandse bodem tijdens de bevrijding. Een gratis toegankelijke fietsbrug loopt dwars door het museum heen, zodat je ook zonder ticket al een glimp opvangt van de collectie.
Terug in Venray zelf wacht een heel andere ervaring: het Odapark, waar beeldende kunst en natuur samenkomen in een openluchtcollectie. Ideaal voor een ontspannen wandeling tussen twee musea door, met kunstwerken verspreid over een groen parkgebied. Het compacte centrum van Venray zelf leent zich prima voor een middagje winkelen en terrasjes pakken, voordat je de natuur in trekt richting de Maasduinen die hier vlakbij beginnen.
Epen en het Heuvelland
Voor de laatste plek van dit rijtje gaan we terug naar het Heuvelland, maar dan naar het rustige Epen, een van de meest schilderachtige dorpjes van Zuid-Limburg. Waar Valkenburg en Maastricht de drukte vertegenwoordigen, is Epen precies het tegenovergestelde: vakwerkhuizen, glooiende weilanden en kilometers wandelpaden die je langs de Vijlenerbossen en het Ravensbos voeren. Dit is bij uitstek de plek voor wie een ander stukje Limburg wil ervaren, traag, groen en verrassend stil.
Het dorp ligt aan de rand van het Vijlenerbos, het grootste aaneengesloten loofbos van Zuid-Limburg, en vormt het startpunt van talloze streekpaden. Kom je hier op een zonnige dag, dan is een terrasje in het dorpscentrum met een streekbiertje en een stuk vlaai de perfecte afsluiter na een wandeling door de glooiende hellingen.
Waar overnachten in Limburg?
Nederlands Limburg is een fijne plek om te overnachten, of je hier nu bent als tussenstop of voor een weekendje weg. En een verblijf mag hier net zo bijzonder zijn als de omgeving zelf. Deze 3 adresjes zorgen zonder twijfel voor een onvergetelijke overnachting in Limburg
- Kruisherenhotel Maastricht In een vijftiende-eeuws kloostercomplex, ooit bewoond door de Kruisheren, vind je een van de meest bijzondere hotels van Nederland. De monumentale gotische kerk is omgetoverd tot een sfeervolle lounge, bibliotheek en wijnbar, terwijl de moderne inrichting van de kamers een verrassend contrast vormt met de eeuwenoude architectuur. Dineren doe je op de mezzanine in het voormalige priesterkoor bij restaurant Spencer's. Meer info en boeken
- Bilderberg Château Holtmühle ligt In het groene Noord-Limburg, vlak bij Venlo, ligt een authentiek kasteel waar je gewoon kunt overnachten. Château Holtmühle ligt te midden van eigen tuinen en een slotgracht, met een binnenzwembad, sauna en een restaurant in de eeuwenoude kasteelkelders. 's Avonds een drankje bij de open haard in de grote kasteelzaal, overdag de Kasteeltuinen Arcen of Venlo verkennen Meer info en boeken
- Merici Hotel ligt in het hart van Sittard, in het volledig gerestaureerde kloosterkwartier, vind je dit viersterren kloosterhotel. Vernoemd naar Angela de Merici, stichteres van de Ursulinenorde die hier tussen 1843 en 1946 meisjesonderwijs gaf, ademt het gebouw nog altijd de serene rust van weleer, gecombineerd met eigentijdse luxe en design-interieurs. Sommige kamers kijken uit over de kloostertuinen, andere over de oude binnenstad van Sittard. Meer info en boeken
Mis niets van Maastricht met onze reisgids!
Wil je ook niets missen tijdens je bezoek aan Maastricht? Dan hebben we goed nieuws, want wij deden alvast al het opzoekingswerk voor jou. Koop je reisgids Maastricht & Valkenburg boordevol achtergrondinformatie, weetjes en wandelroutes. Eerst uitproberen? Download dan onze gratis preview van de reisgids Maastricht of bekijk onze stadswandeling door Maastricht.