11 topbezienswaardigheden in Besançon: een vestingstad gebouwd in een natuurlijke rivierlus
Genesteld in een lus van de rivier de Doubs en bewaakt door de imposante citadel van Vauban; in Besançon lopen de natuur en geschiedenis naadloos in elkaar over. Wandel door de charmante oude wijken en gezellige straatjes met mooie herenhuizen en boeiende musea en ontdek bijzondere bezienswaardigheden zoals de Quai Vauban aan de oevers van de Doubs. Ontdek wat deze stad nog meer te bieden heeft in deze blogpost vol bezienswaardigheden en tips voor jouw bezoek aan Besançon.
Inhoud artikel
Besançon op de kaart
Besançon ligt in het oosten van Frankrijk, dicht bij de Zwitserse grens, in een lus van de rivier de Doubs. Die ligging is eigenlijk al meteen een deel van haar charme: de oude stad die bijna volledig omsloten wordt door water en groene heuvels. Besançon is een leuke tussenstop, wanneer je op weg bent naar de Alpen, Zwitserland of de Franse Jura.
Kaartje met de bezienswaardigheden en ligging van Besançon
Waanzinnig uitzicht vanaf Citadel van Besançon
Het eerste dat bijna iedereen doet bij een bezoek aan Besançon is de citadel. En dat is ook niet zo abnormaal, want die ligt wat hoger boven de stad en geeft je meteen een beeld van die schilderachtige ligging. Vanaf de citadel heb je namelijk een waanzinnig uitzicht over de stad en de rivier en die hele bocht waarin de stad zich heeft genesteld.
De citadel en omliggende verdedigingswerken werden ontworpen door Sébastien Le Prestre de Vauban, de beroemde vestingbouwer van Lodewijk XIV. Ze worden gezien als een schoolvoorbeeld van militaire architectuur uit die tijd en staan op de lijst van Werelderfgoed. Het is dus meer dan alleen “oude muren om naar te kijken”; het gaat vooral om hoe slim het hele systeem ontworpen is. En dat wordt ook meteen duidelijk tijdens je rondleiding met audiogids langs de oude verdedigingswerken. Binnen die citadel zit trouwens niet alleen een oud militair fort, maar ook een paar musea, een klein dierenpark, een insectuarium en een klein park (Parc Saint-Étienne) met een standbeeld van Vauban.
👉 Wat de meeste mensen het leukst vinden aan de citadel, is niet alleen het interieur, maar ook het uitzicht. Let op: de klim naar de citadel is best pittig, maar er zijn enkele bankjes voorzien, zodat je even kan pauzeren onderweg. Voor een mooi uitzicht op de citadel zelf van beneden, kan je het best naar het uitzichtpunt in het Parc de la Gare d'Eau.
Musée de la Résistance et de la Déportation
Een van de musea binnen de oude vestingsmuren is het Musée de la Résistance et de la Déportation. Dat is natuurlijk niet zomaar: tijdens de Tweede Wereldoorlog werd deze plek effectief gebruikt door de Duitse bezetter als gevangenis en executieplaats voor verzetsleden. Ongeveer honderd verzetsstrijders werden er tussen 1941 en 1944 gefusilleerd. Het historisch museum focust zich vooral op de periode 1939–1945, met thema’s zoals de opkomst van het nazisme, de bezetting en uitroeiing, het verzet, deportatie en genocide.
Het museum werd in 2023 gerestaureerd en beschikt over een bijzondere collectie, die grotendeels bestaat uit schenkingen van voormalige verzetsleden, gedeporteerden en hun families. Vlakbij bevindt zich het Getuigenmonument, dat een eerbetoon is aan de gedeporteerden.
Verken het oude stadscentrum van Besançon
Na jouw bezoek aan de citadel wil je eigenlijk gewoon naar beneden wandelen richting de oude stad, ook wel "La Boucle" genoemd. Dat is het mooiste deel om gewoon wat te dwalen: smalle straatjes, oude gevels, kleine pleintjes en die typische zandkleurige gevels. Besançon is een stad dat tegelijk heel oud én levendig is en dat merk je ook wanneer je er doorheen wandelt.
Een van de leukste plekken om even te blijven plakken is de Place de la Révolution, een levendig plein met cafés en het Musée des Beaux-Arts et d'Archéologie de Besançon vlakbij. Iets verder heb je de Place Pasteur en nog iets meer naar de citadel toe Place Victor-Hugo.
OVERNACHTINGSTIP: Boek je verblijf in het centrum van Besançon.
Wandel langs de huizen op Quai Vauban
Gelegen aan de oevers van de rivier de Doubs ligt de Quai Vauban. Hoewel de naam anders doet vermoeden, is dit geen meesterwerk van de befaamde militaire architect, maar wel een kade met een reeks aaneengesloten huizen met arcades. De verwijzing naar Vauban is echter geen toeval. De stad heeft zich grotendeels langs de rivier ontwikkeld en later in de 17de eeuw voorzag men deze rivierkant van een paar versterkte huizen die de ring van vestingmuren rond Besançon zou verdubbelen. Als eerbetoon aan zijn invloed op de stad, werd het vernoemd naar Vauban.
👉 Tip: Vanaf de Pont Battant heb je het beste uitzicht op deze harmonieuze façades, die bij mooi weer weerspiegelen in het water. Steek je de brug over, dan kom je in de Quartier Battant, een van de oudste en meest karaktervolle wijken van de stad. Hier vind je onder meer de fraaie 18de-eeuwse Saint-Madeleine kerk, een synagoge met een oosters tintje, het amfitheater van Besançon, Fort Griffon en Parc des Glacis.
Cathédrale Saint-Jean de Besançon
Cathédrale Saint-Jean de Besançon ligt in het historische hart van de stad en valt vooral op door zijn vrij bijzondere indeling. Hier zie je namelijk twee apsissen, wat niet zo vaak voorkomt. Dat komt omdat de Sint-Janskathedraal door de eeuwen heen meerdere keren is aangepast en uitgebreid, waardoor je een mix krijgt van romaanse en gotische elementen. Merk ook zeker de klokkentoren op en neem eens een kijkje binnenin. Het is er vrij rustig en eerder ingetogen dan overdonderend dan dat je soms zou verwachten van een kathedraal. Je ziet er onder meer een marmeren altaar en religieuze schilderijen. Andere historische kerken zijn de Église Saint-Maurice, vlakbij het Museum van Tijd en de Église Sainte-Madeleine aan de overkant van de rivier.
De astronomische klok van Besançon
Wat je ook zeker niet mag missen tijdens je kerkbezoek is de astronomische klok. Een technische meesterwerk van horlogemaker Auguste-Lucien Vérité dat vooral bekendstaat om zijn complex mechanisme. Het indrukwekkende mechanisme heeft meer dan 30 000 onderdelen, 11 uurwerken en zo'n 57 wijzerplaten.
Op vakantie naar de Franse Jura?
Op zoek naar een aangenaam verblijf voor je vakantie in de Franse Jura? Boek een overnachting in een hotel, ga gezellig kamperen, of verblijf in een bungalow of een vakantiehuis op een vakantiepark. Of wat dacht je van een camper huren, zodat je zelf kan rondtrekken? Hieronder vind je alvast onze aanbevelingen.
GoBoony → Huur een camper en verken de Franse Jura
Booking → Boek je hotel bij BOOKING.com
ANWB campings → Campings van de ANWB
Verlies de tijd niet uit het oog in Musée du Temps
Dat brengt ons meteen ook bij een ander belangrijke plek die meer vertelt over de stad: Musée du Temps. Besançon heeft namelijk een sterke band met tijd en precisie. In de 19e eeuw werd de stad zelfs een belangrijk centrum voor horloges en precisiemechanica in Frankrijk. Niet alleen voor luxe horloges, maar ook voor industriële tijdmeters, klokken, meetinstrumenten en later zelfs onderdelen voor wetenschap en techniek.
In het Musée du Temps, gevestigd in een prestigieus renaissancepaleis, ontdek je dan ook alles over de horlogemakerskunst van Besançon. Er valt zoveel te ontdekken tijdens een thematisch bezoek rondom de tijd, of door een kijkje te nemen in de boetiek van een echte horlogemaker. Tijdens je bezoek kom je meer te weten over de geschiedenis van tijdmeting en zie je onder meer een prestigieuze collectie klokken en uurwerken. Een van de pronkstukken? De beroemde Leroy 01, die lange tijd beschouwd werd als het meest gecompliceerde zakhorloge ter wereld!
TIP: Ontdek de stadsgeschiedenis en mooiste bezienswaardigheden tijdens een begeleide wandeling door Besançon.
Het geboortehuis van Victor Hugo
Ooit al eens gehoord van de Franse schrijver Victor Hugo? Misschien doen toppers als "De klokkenluider van de Notre Dame" en de roman "Les Misérables" wel een belletje rinkelen. Hugo was iemand die zich durfde te mengen in maatschappelijke en politieke onderwerpen: zo sprak hij zich onder meer uit tegen sociale ongelijkheid en later ook tegen het autoritaire regime van Napoleon III, waardoor hij zelfs een tijd in ballingschap leefde.
Besançon is zijn geboorteplaats, maar hij is er niet echt opgegroeid. Zijn familie verhuisde al snel, omdat zijn vader een militaire carrière had. Daardoor is Besançon vooral een symbolische plek: de plek waar het allemaal begon. Wie graag meer over de schrijver te weten komt, kan een bezoekje brengen aan zijn geboortehuis waar nu een klein "museum" over hem in gehuisvest zit. Je ziet er onder andere hoe een 19e-eeuws Frans gezin leefde, hoe zijn familieachtergrond invloed had op zijn werk, en hoe zo’n figuur uitgroeit tot een nationale stem.
Musée des beaux-arts et d’archéologie de Besançon
Wie geïnteresseerd is in kunst, kan een bezoekje plannen aan het Musée des Beaux-Arts et d'Archéologie de Besançon, gehuisvest in een voormalige graanpakhuis. Wist je dat dit een van de oudste openbare musea van Frankrijk is? Het werd namelijk al opgericht in 1694. In dit museum lijkt het wel alsof je door de verschillende periodes heen wandelt: je ziet er prehistorische objecten, Romeinse resten uit de regio en zelfs Egyptisch archeologisch erfgoed tot renaissancekunst en moderne (Europese) schilderkunst.
👉 Hongertje gekregen na je museumbezoek? Wandel dan zeker even de overdekte markt Marché Beaux-Arts binnen! Verschillende kraampjes met lokale streekproducten en leuke Franse snuisterijen.
Romeinse triomfboog, La Porte Noire
Een heel indrukwekkend maar vaak wat onderschat gebouw is de Porte Noire, ook wel de Zwarte Poort genoemd. Een monumentale Romeinse triomfboog uit de 2e eeuw. Hij is deels beschadigd en doorheen de jaren aangetast, maar net daardoor zie je er nog duidelijk de sporen van de oudheid in. Oorspronkelijk was hij 16 meter hoog en markeerde het bouwwerk de zuidelijke toegang van de stad. Tegenwoordig is het niet meer dan een herinnering aan het Romeinse Vesontio en een mooi voorbeeld van de Gallo-Romeinse architectuur. Ga zeker eens wat dichter kijken, dan zie je het reliëfwerk dat militaire en mythologische scènes uitbeeldt, waaronder veldslagen en offers.
Fort de Bregille en de Fort Chaudanne
Als je meer richting de groene rand van de stad gaat, kom je bij de Fort de Bregille en de Fort Chaudanne. Dat zijn kleinere forten die deel uitmaken van het verdedigingssysteem rond Besançon. Ze zijn misschien minder bekend dan de citadel, maar ze geven wel een goed idee van hoe de stad letterlijk in een ring van militaire structuren zat. Fort de Bregille kan je bezichtigen, maar een rondleiding dien je te reserveren bij het toeristische infokantoor.
Château médiéval de Montfaucon
Nog iets verder staat het Château de Montfaucon, gebouwd in de 13de eeuw op een rots boven de Doubs. Het kasteel hoorde toe aan de familie Montfaucon, een vrij machtige familie die een groot deel van de regio destijds controleerde. Een betere plek kon men ook niet vinden om te bouwen. Vanop die hoogte heb je een onbelemmerd uitzicht en kon je namelijk zeer goed zien wie er langs de rivier en door de vallei ging. Jammer genoeg werd het meerdere keren beschadigd en uiteindelijk zelfs deels verwoest door conflicten. Vandaag zijn het dus niet meer dan ruïnes, maar wel vrij indrukwekkende. De omgeving wordt tevens onderhouden door vrijwilligers, waardoor je hier vandaag mooi kan wandelen en fietsen.
Verblijftips voor je bezoek aan Besançon
Wil je graag zoveel mogelijk zien van de stad en de omgeving? Dan raden we zeker aan om hier een paar dagen te overnachten. Je vindt er een uitgebreid aanbod: zowel in de stad als net daarbuiten. Graag een stijlvol stadshotel of liever een gezellige chamber d'hôtes of appartement met een mooi uitzicht op de groene omgeving? Je vindt hier werkelijk van alles wat. Hieronder alvast enkele van onze favoriete verblijven in Besançon:
- Chambre d'Hôtes La Villa Molina ligt in het centrum van de stad en biedt ruime accommodatie, een gezellige tuin, mogelijkheid tot privéparkeren en een erg goed ontbijtje om de dag mee te beginnen. Meer info en boeken.
- Iets meer luxe vind je bij het Hôtel Restaurant Spa Le Sauvage, een charmehotel aan de rand van de oude stad, vlak onder de citadel. Het hotel zit in een oud klooster van de Clarissen en beschikt over ruime kamers, romantisch ingericht en biedt iedere ochtend een lekker ontbijtje. Nood aan wat ontspanning? Dan kan je even terugtrekken in de spa van het hotel. Meer info en boeken.
- Of kies voor dit gezellig ingerichte appartement met uitzicht op de rivier en gelegen aan de iconische Quai Vauban. Meer info en boeken.