Top 15 bezienswaardigheden in Tübingen: ontdek de universiteitsstad aan de Neckar
Voor wie een Duitse stad graag eens wil ontdekken zonder de drukte van een metropool, is Tübingen een interessante bestemming! De mooie universiteitsstad is misschien klein van formaat, maar rijk aan karakter. De eeuwenoude, charmante binnenstad met historische gebouwen en kleurrijke vakwerkhuizen, het levendig studentenleven en de schilderachtige ligging aan de Neckar maken van deze stad een bijzondere plek. Laat je in deze blogpost verrassen en ontdek de mooiste bezienswaardigheden, inclusief de leukste verblijftips.
Inhoud artikel
Waar ligt Tübingen op de kaart?
Tübingen ligt in het zuidwesten van Duitsland, in de deelstaat Baden-Württemberg, en schilderachtig gelegen aan de rivier de Neckar. De stad ligt ongeveer 40 kilometer ten zuiden van Stuttgart en aan de noordrand van de Schwäbische Alb, een heuvel- en middelgebergtegebied dat zich verder zuidwaarts uitstrekt.
De stad zelf is niet gigantisch groot, maar wél super charmant en je kan alles makkelijk te voet verkennen. Je kan Tübingen makkelijk bezoeken voor een midweekje of weekendje weg. Vanuit België is het goed bereikbaar met de auto, maar houd rekening met zo’n 6 à 7 uur rijden vanaf Brussel, afhankelijk van het verkeer natuurlijk.
Reis je door Duitsland met de auto? Dan hou je er best rekening mee dat je voor sommige Duitse steden een milieuvignet nodig hebt. Deze kan je hier bestellen.
Oude binnenstad van Tübingen
Niets zo gezellig als ronddwalen door het oude centrum van een stad en dat is in Tübingen niet anders! De historische binnenstad is niet bijzonder groot en is best aangenaam om door te wandelen, met hier en daar wat hoogteverschillen en trapjes. Je ziet ook dat het middeleeuws centrum door de jaren heen gerestaureerd is en voelt zeer authentiek en ongerept. Er zijn verschillende kerken waar je even kan binnenkijken, genoeg terrasjes en winkeltjes en mooie vakwerkhuizen die de straten opfleuren. Vooral op het oude marktplein met het opvallende stadhuis is het gezellig vertoeven, al zeker wanneer de terrasjes uitstaan en je kan genieten van het mooie weer.
Vanaf het marktplein wandel je makkelijk richting het iets hogergelegen kasteel, de Judengasse en de Hölderlinturm. Meeste bezienswaardigheden liggen op wandelafstand van elkaar dus dat is mooi meegenomen! Struin rond door de geplaveide straatjes en geniet tussendoor van een glaasje in een van de traditionele wijncafës. Tübingen is een stad met flair en dat zie je overal.
TIP: Bezoek je de stad voor het eerst? Boek dan je privéwandeling met gids en ontdek alvast de mooiste bezienswaardigheden en weetjes van de stad.
De Hölderlintoren aan de prachtige Neckar-oever
Een van de opvallende gebouwen aan de idyllische Neckar is de Hölderlinturm. De karakteristieke gele toren is verbonden met de beroemde Friedrich Hölderlin, een van de belangrijkste Duitse dichters uit de late 18de en vroege 19de eeuw. Hölderlin woonde hier op de torenkamer vanaf 1807 tot zijn dood in 1843. De toren is inmiddels ingericht als een klein, literair museum, waar je je kan verdiepen in Hölderlins leven, zijn werk en zijn relatie met Tübingen.
De Neckarfront met het bekendste uitzicht van Tübingen
Een van de mooiste plekken in Tübingen is wellicht het Neckarfront. Hier geniet je van een van de mooiste uitzichten op Tübingen. Het klassieke beeld van de stad: aan de rivierzijde een rij historische huizen met verschillende kleuren en puntgevels, en de heuvel van de Altstadt die erachter omhoogloopt. Opvallend zijn de oude stadsmuur, waarop de huizen staan, de karakteristieke Hölderlintoren en het kasteel. In de zomer zie je hier vaak smalle punterbootjes voorbijvaren, de zogenaamde Stocherkähne. Het beste uitzicht heb je vanaf de bloemrijke Eberhardsbrücke.
Voor een prachtig zicht op het panorama vanuit verschillende perspectieven is een wandeling over de met platanen omzoomde laan op het idyllische Neckar-eiland een aanrader. Nog mooier is het uitzicht vanaf het water tijdens een ontspannen boottocht! Kan jij raden tijdens je wandeling of boottocht in welk huis het Zimmertheater gevestigd is?
👉 Ook leuk is het smalle voetpad langs de oever van de Neckar, dat naar de Hölderlintoren leidt. Vanaf de "Zwingelmuur", ofwel de buitenmuuur van de oude stadsmuur is tegenwoordig een populaire plek bij de locals. Vanaf hier kan je ook een mooie zonsondergang spotten.
Met een Stocherkahn over de Neckar
Als je dan toch aan de Neckarfront bent, dan is zo'n boottochtje zeker aan te raden. Er is geen leukere manier om te stad te bewonderen, dan op de local way. Bij een Stocherkahn (of punterboot) wordt er namelijk niet geroeid, maar voortgeduwd met een lange houten stok – een beetje zoals een Venetiaanse gondel, maar dan op z'n Tübings! Vroeger gebruikte vissers en veerlieden dit type bootje op ondiepe rivieren.
Later, vooral vanaf de 19de eeuw, kreeg het een heel andere betekenis! De Stocherkahn was toen nauw verbonden met het studentenleven. Zo had iedere studentenvereniging zijn eigen boten, die ze gebruikten voor uitstapjes en festiviteiten op de Neckar. En vandaag kan ook jij genieten van zo'n klassieke tocht. Je neemt plaats op de houten banken, terwijl de Stocherer de boot langzaam verder duwt. Onderweg zie je onder meer de Hölderlinturm, de Stiftskirche, de Burse en het schloss.
🚣 TIP: Boek je tickets en ontdek de Tübinger Stocherkahn-ervaring. Tijdens de tocht geniet je van het uitzicht en een heerlijk glaasje mousserende wijn.
Platanenallee op het Neckar-eiland
De Neckarinsel is dat langgerekte, kunstmatige eiland dat je voor je ziet liggen in de rivier als je bij het Neckarfront staat. Je kan het bereiken via de trap in het midden van de Neckarbrücke en loopt verder via kronkelende bospaden door het Seufzerwäld (ofwel het "Zuchtenbos"). Dit was een plek waar geliefden elkaar vroeger ontmoetten.
Opvallend hier is de bijna 200 jaar oude Platanenallee, een groen wandelpad omringd door - hoe kan het ook anders - hoge platanen. De bomen werden aan het begin van de 19de eeuw aangeplant, terwijl het eiland zelf pas ontstond rond 1910. Je kan hier rustig wandelen en uitrusten op de bankjes tussen de hoge bomen met uitzicht op de Altstadt. Welk seizoen je deze plek ook bezoekt; het is er altijd aangenaam vertoeven.
Slot en museum Hohentübingen
Wanneer je door de stad wandelt, zie je hier en daar al een glimp van het stadskasteel. Oorspronkelijk werd het gebouw op de 372 meter hoge Schlossberg als middeleeuwse vesting beschouwd, maar het complex kreeg vooral tijdens de renaissance zijn huidige vorm. Een mooi voorbeeld daarvan is de triomfboog van het hoofdportaal, gebouwd in 1607. Door de hogere ligging heb je vanaf het kasteel een mooi uitzicht over de daken van de oude stad en de Neckarvallei.
Het kasteel is tegenwoordig sterk verbonden met de universiteit. Halverwege de 18de eeuw had de universiteit al enkele vertrekken in het kasteel in gebruik genomen en later, in 1816, werd het gehele kasteel aan de universiteit geschonken. Vandaag vind je hier bijvoorbeeld de universiteitsbibliotheek, met een collectie van destijds zo'n 60.000 boeken, alsook een chemisch laboratorium en een observatorium. Ook het Museum der Universität Tübingen kan je hier terugvinden. Een kasteelbezoek wordt zo al snel een museumbezoekje.
Riesenweinfass
Een van de vreemdste, maar misschien ook leukste details van het kasteel is het enorme wijnvat uit de 16de eeuw in de kasteelkelder. Je verwacht zo'n gigantisch vat niet meteen in een universiteitsmuseum. Het vat is een herinnering aan de belangrijke rol van wijn in de streek en aan de vroegere gewoonte van vorsten en kloosters om grote hoeveelheden wijn op te slaan. Het is ongeveer 6,80 meter lang en 4,70 meter hoog en staat officieel vermeld in het Guinness Book of Records.
De Marktplatz met het oude stadhuis
Het hart van de oude binnenstad is ongetwijfeld het marktplein. Wist je dat deze alter marktplatz reeds verkozen werd tot mooiste marktplein van Baden-Württemberg? Dat komt wellicht door de charme die het plein uitstraalt, met haar kleurrijke puntgevelachtige huizen en het oude beschilderde stadhuis. Dat laatste gebouw valt je trouwens meteen op dankzij haar historische, rode gevel met astronomisch uurwerk. Het gebouw dateert in oorsprong uit de late middeleeuwen en werd in de loop van de eeuwen verschillende keren aangepast.
In de middeleeuwen had iedere verdieping van het stadhuis zo zijn eigen functie. Zo bevond zich op de begane grond het zoutpakhuis van de stad, met daarnaast een gevangenis en een open arcade waar bakkers en slagers hun producten verkochten. De oorspronkelijke houten zuilen maakten in de jaren 70 plaats voor betonnen pilaren. Een ingreep die jammer genoeg het historische karakter behoorlijk veranderde. Op de eerste verdieping had je dan de Grote Zaal, die vroeger gebruikt werd door de leerlooiers van de stad. Het fraaie houtsnijwerk uit de 15de eeuw is tot op de dag van vandaag nog steeds zichtbaar! Nog een verdieping hoger kwamen de rechtbank en de stadsraad bijeen en op de derde verdieping zetelde vanaf 1514 het Hof van Beroep van Württemberg, destijds het hoogste gerechtshof van het land.
👉 Drie keer per week kan je hier bovendien rondsnuisteren op de lokale markt en in de zomer stellen de terrasjes zich gezellig uit rond de renaissancefontein met Neptunus.
De Stiftskirche op de Holzmarkt
Op de Holzmarkt van Tübingen vind je de Stiftskirche, ofwel de Collegiale kerk van St. George, de belangrijkste historische kerk van de Altstadt. De laatgotische hallenkerk werd vanaf het einde van de 15de eeuw gebouwd en kreeg een belangrijke plaats in de geschiedenis van Württemberg tijdens de Reformatie. Wanneer je even binnenwandelt, vallen onder meer de kleurrijke glas-in-loodramen en de hoge, lichte kerkruimte op, maar vooral de veertien stenen graven van de hertogen van Württemberg zijn bijzonder om te zien.
Ook het plein waarop deze kerk ligt, verdient je aandacht. Het plein wordt soms het ‘kleinere broertje’ van de Marktplatz genoemd, maar doet daar qua sfeer en schoonheid nauwelijks voor onder. In de middeleeuwen was dit een levendige handelsplaats, waar onder meer hout werd verhandeld en de havenmarkt plaatsvond. Pottenbakkers en kopersmeden kwamen hier samen om hun waren aan te bieden. Tegenwoordig zijn het vooral de brede trappen van de Stiftskirche en de rijkversierde Georgsbrunnen, de fontein die midden op het plein staat, die de sfeer bepalen.
OVERNACHTINGSTIP: Boek je verblijf in Tübingen vlakbij de Marktplatz of dichtbij de Holzmarkt, de twee meest bruisende plekken in de stad.
Joodse straat bij de Krumme Brücke
Vandaag de dag zie je er maar weinig van, maar vroeger vond je op de kruising van de Ammergasse en de Judengasse, de Krumme Brücke. Voor de oorsprong van deze brug keren we terug naar de 14de eeuw, toen het de "natuurlijke" grens tussen de boven- en benedenstad vormde. De brug overspande het Ammerkanaal, dat diende als waterbron en van cruciaal belang was voor de ontwikkeling van de stad. De kleine vijver naast de brug diende als drinkplaats voor vee en paarden en die zie je vandaag de dag nog steeds. In de St. Jakobuskirche, die een straat verder staat, was de plek waar vroeger de veemarkt gehouden werd.
Rond de Krumme Brücke bevond zich later een Joodse woonwijk, die in historische bronnen voor het eerst in 1398 wordt genoemd. Vanaf het charmante plein wandel je zo de Judengasse in, waar de huizen en gebouwen nog herinneren aan de tijd van de joden. Zo bevinden zich in sommige kelders tot op de dag van vandaag nog ronde, kuipvormige waterputten die naar verluidt gebruikt werden als ritueel bad voor de Joodse gemeenschap. Ook op de Holzmarkt vind je de Stolpersteine, kleine gedenkstenen die verwijzen naar de Joodse burgers die tijdens het naziregime werden vervolgd en vermoord. Wil je graag meer te weten komen over de Joodse gemeenschap? Dan kan je bij de toeristische dienst een thematische rondleiding vragen waar je in de voetsporen treedt van de joden.
Bezoek het voormalige nonnenklooster van Tübingen
Verscholen achter een van de historische gevels zit het Nonnenhaus dat verbonden is met het vroegere religieuze leven van de stad. De naam verwijst naar de vrouwen die hier vanaf de vijftiende eeuw woonden. Het ging om begijnen en kluizenaressen die een religieus leven leidden zonder deel uit te maken van een kloosterorde. Een eeuw later werd het bewoond door de Duitse arts en botanicus Leonhart Fuchs, die verschillende planten kweekte en daarmee experimenteerde. Hij was dan ook hoogleraar in de geneeskunde aan de universiteit van Tübingen. Je vindt het voormalige nonnenklooster in de Nonnengasse, maar tegewoordig is het niet meer dan een leuke boetiek, boekenwinkeltje en appartement.
Verdiep je in de stadsgeschiedenis bij Stadtmuseum Tübingen
Wie zich graag meer verdiept in de geschiedenis van Tübingen, kan een bezoekje brengen aan het stadsmuseum. Het museum is gevestigd in een meer dan 500 jaar oude voormalige graanschuur, wat meteen bijdraagt aan de charme en historische betekenis van het museum. Je vindt er een permanente tentoonstelling over de stadsgeschiedenis, de evolutie die de stad gemaakt heeft door de eeuwen heen, de personen die daarbij van belang waren, en de algemene kunst- en cultuurgeschiedenis. Daarnaast zie je tijdens je bezoek ook werken van silhouetkunstenaar Lotte Reiniger. Om dit museum te bezoeken, wordt een kleine toegangsprijs gevraagd. Rondleidingen zijn mogelijk op zondag!
OVERNACHTINGSTIP: Tübingen is een stad waar je gerust enkele dagen kan doorbrengen, boek hier je verblijf.
Kunst bewonderen in een van de kunstmusea
Er zijn verschillende musea in Tübingen te vinden, ook voor kunstliefhebbers! De Kunsthalle Tübingen ligt iets verder uit het centrum, maar huisvest privécollecties van moderne en hedendaagse kunst uit de 20ste en 21ste eeuw, en organiseert daarnaast ook tijdelijke, thematische tentoonstellingen. Het Neue Kunstmuseum Tübingen (NKT) daarentegen, werd recent geopend in 2025, kijkt op een andere manier naar kunst. De kunst is namelijk verweven met de leefwereld van de kunstenaars. Dankzij de bijzondere, nieuwe, technische snufjes zijn sommige werken, die fysiek niet aanwezig kunnen zijn, toch op ware grootte te bewonderen!
Nog meer musea in Tübingen
In en rond het stadscentrum vind je nog heel wat andere musea. Misschien wel teveel om allemaal in één keer te bezichtigen. Onze tip? Kies er je favoriete musea uit en bezoek deze als eerste!
- Het MUT, voluit bekend als het Museum van de Universiteit van Tübingen Oude Culturen. Wist je dat de universiteit de grootste verzameling wetenschappelijke collecties van alle Duitse universiteiten bevat, variërend van astrofysica tot tandheelkunde? Dit museum is gevestigd in kasteel Hohentübingen.
- BOXENSTOP is een bijzonder, interactief museum waar je onder andere historische voertuigen, speelgoed, modeltreinen en andere objecten uit verschillende periodes terugvindt. Een prachtige collectie van vintage raceauto's, sportwagens, scooters en ook fietsen, die tot stand is gekomen dankzij een gepassioneerde verzamelaar.
- Bij het Ugge-Bärtle-Haus kan je werken zien van de Tübinger kunstenaar Ugge Bärtle.
- En dan heb je nog het Wijnpersmuseum in de deelgemeente Unterjesingen. Interessant voor wie interesse heeft in de wijnbouwgeschiedenis van Tübingen. Je ziet hier onder meer een collectie gereedschappen en voorwerpen die meer vertellen over het plattelandsleven, traditionele ambachten en de wijnbouw vanaf circa 1860.
Jakobuskirche in de oude wijnbouwerswijk
De Jakobuskirche ligt in de Unterstadt, het lagere deel van de historische stad. Deze oude wijk heeft een ander karakter dan het gebied rond de levendige Marktplatz en de universiteit. De kleine huizen en prachtige, kronkelende steegjes herinneren aan het vroegere wijnbouwerskwartier van Tübingen. Een van de bekendste bezienswaardigheden die je in de benedenstad vindt, is de kleine Jakobuskirche op het rustige Jakobusplatz. Een sober kerkje, in de laatgotische stijl, die tevens verbonden is met de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella. De Unterstadt zelf is ook zeker interessant als je graag eens wat meer buiten die klassieke route wil lopen. De sfeer in deze stadswijk is veel kleinschaliger en heeft een heel bijzondere charme door haar verleden.
Een van de oudste universiteiten van Duitsland
Je zou het misschien niet denken, maar Tübingen is een échte universiteitsstad. De Eberhard Karls Universität Tübingen, beter bekend als de Universiteit van Tübingen, wordt zelfs gezien als een van de oudste en meest gerenommeerde universiteiten van Duitsland. De universiteit werd in 1477 opgericht door graaf Eberhard de Baardige en heeft daarmee al meer dan vijf eeuwen geschiedenis achter zich. Ooit begon men met enkele klassieke faculteiten als rechten, geneeskunde en filosofie, maar inmiddels is het uitgegroeid tot een internationale onderzoeksuniversiteit met ruim 200 opleidingen. Doorheen haar lange geschiedenis heeft de universiteit dan ook een belangrijke rol gespeeld in de wetenschap en filosofie. Onder anderen Hegel, Hölderlin en Schelling studeerden er.
De universiteit is natuurlijk niet weg te denken in het stadsbeeld van Tübingen. Studenten die napraten op de Zwingel, de traditionele vaandels die de verenigingen door de stad varen, maar ook de historische gebouwen in de stad die gelinkt zijn aan de unief. Zo heb je het Oude Auditorium naast de Collegiale Kerk. Het werd in 1547 gebouwd als centraal universiteitsgebouw, met onder andere de bibliotheek, archieven, collegezalen en vergaderruimtes. Het gebouw speelde daardoor een belangrijke rol in het ontstaan en de ontwikkeling van de universiteit. Het oude auditorium en de oude binnenstad werden geleidelijk aan te klein, waardoor men een nieuwe "universiteitswijk" creëerde bij het Ammerdal. Hier vind je tegenwoordig het Nieuwe Auditoirium.
Wat je nog niet mag missen in Tübingen gelinkt aan de universiteit
- De Alte Aula, ofwel de historische feestzaal van de universiteit. Hier worden alle belangrijke academische plechtigheden georganiseerd.
- De Alte Burse, een van de oudste universiteitsgebouwen van Tübingen. Je herkent het imposante, roze geschilderde vakwerkgebouw uit de 15e eeuw meteen. Het huisvest de faculteit Filosofie en het Instituut voor Kunstgeschiedenis.
- Het Evangelisches Stift, een historisch studentenhuis waar onder anderen Hegel, Hölderlin en Schelling verbleven en studeerden!
- De universiteitsbibliotheek, het eerste biochemische laboratorium (in het kasteel) en de universiteitsgevangenis (Universitätskarzer), waar de ongehoorzame studenten gevangen zaten. Tekeningen en teksten die studenten er achterlieten, zie je nog steeds.
De oude botanische tuin van Tübingen
De Platanenallee op de Neckarinsel is niet het enige groene plekje in de stad. Gelukkig! De Alte Botanische Garten bijvoorbeeld, deze ligt tussen de Altstadt en de Wilhelmsvorstadt. Een prachtig botanisch park waar je wandelt langs de grote, oude bomen. Er zijn ook een paar grasvelden, waar je even kan uitrusten of picknicken bij mooi weer. je geniet er niet alleen van de rust en de stilte, je leert er ook bij. Het terrein is ongeveer 10 hectare groot en telt rond de 10.000 plantensoorten uit verschillende delen van de wereld. Je kan er makkelijk uren rondlopen. Daarnaast is ook het Anlagenpark met de Anlagesee een leuk alternatief.
Verblijftips voor je bezoek aan Tübingen
Tübingen is een kleinere stad, waardoor hotels sneller volgeboekt kunnen zijn, dan je zou durven denken. Ben je van plan om minstens één of twee nachten te blijven? Dan is het aan te raden om je hotel op tijd te boeken. In en rond de Altstadt (de oude stad) vind je verschillende hotels waar je aangenaam kan vertoeven. Verblijf je in of aan de rand van de stad, dan kan je de meeste bezienswaardigheden gemakkelijk te voet ontdekken. Hieronder alvast een paar aanraders:
- Hotel Am Schloss: een rustig gelegen hotel, vlak naast het kasteel en biedt uniek ingerichte kamers en een mooi uitzicht op de oude stad. Ontbijt ingebrepen. Meer info en boeken.
- Domizil Tübingen is ook een aanrader. Dit viersterrenhotel ligt aan de oevers van de rivier de Neckar en biedt ruime, moderne kamers, parking en ontbijt. Meer info en boeken.