Top 14 mooiste bezienswaardigheden in Mannheim: wat zien & doen?
Op het puntje waar de Rijn en de Neckar samenkomen, ligt het Duitse Mannheim. Een oude havenstad die zich gaandeweg wist te ontwikkelen tot een gezellige, levendige stad met een mooie mix van barokke pracht, historische gebouwen en hippe buurten. Benieuwd naar wat je mag verwachten van je bezoek aan Mannheim? Lees gerust verder en ontdek de mooiste bezienswaardigheden en verblijven.
Inhoud artikel
Ligging Mannheim op de kaart
Mannheim ligt in het zuidwesten van Duitsland, op het punt waar de rivieren de Rijn en de Neckar samenkomen. De stad, gelegen tussen Frankfurt Am Main en Stuttgart, vormt ook een ideale uitvalsbasis voor het verkennen van de regio. Op ongeveer 25 kilometer ten zuiden van de stad ligt Heidelberg en 80 kilometer ten noordwesten ligt Stuttgart. Je bevindt je hier ook vrij dicht bij de Franse grens. Wil je graag Mannheim bezoeken? Dan kan je er best zelf naartoe rijden of de trein nemen. Het treinstation ligt aan het centrum van de stad en vanuit België ben je in zo'n 3 à 4 uur in Mannheim, afhankelijk van waar je vertrekt.
Mooiste bezienswaardigheden van Mannheim op de kaart
De vierkante stadsindeling van Mannheim
Op het kaartje hierboven zie je dat het centrum van Mannheim is opgebouwd uit kleine vierkantjes. Dat unieke stratenpatroon maakt de stad net wat anders dan de meeste Duitse steden. Het centrum is opgedeeld als een groot raster van vierkanten; het valt een beetje te vergelijken met een groot schaakbord. De bijnaam “Quadratestadt”, oftewel “de stad van de vierkanten”, hoef je dus niet al te ver gaan zoeken. Best bijzonder: in de binnenstad zal je geen tradtionele straatnamen terugvinden, wel vierkante huizenblokken die genummerd worden volgens een bepaald systeem. Een unieke stadsindeling die je eerder zal herkennen in een stad als New York.
OVERNACHTINGSTIP: Boek jouw verblijf in het centrum van Mannheim.
Barockschloss Mannheim
Het barokke paleis is zo'n typische klassieker die je moet gezien hebben tijdens je bezoek aan Mannheim. Paleis Mannheim is een monumentale barokke residentie die de macht en orde van de 18e eeuw zichtbaar wilde maken. Ooit was het een belangrijk cultureel centrum voor de keurvorsten van de Palts. Later verloor het geleidelijk zijn adellijke functie en kreeg het uiteenlopende nieuwe rollen: als overheidsgebouw, museum en uiteindelijk ook als universiteit.
De dag van vandaag is het barokke paleis een van de grootste paleizen van Europa, en domineert het met zijn imposante gevel van meer dan 400 meter lang het stadsbeeld van Mannheim. Wie wil, kan deelnemen aan rondleidingen, misschien wel een festiviteit bijwonen en de bruisende sfeer op een van de mooiste universiteiten in het land opsnuiven.
Bij een bezoek aan het paleis kan je een kijkje nemen in de rococobibliotheek en de imposante Ridderzaal, de voormalige staatsvertrekken en het Keizerlijk appartement, wandelen door de uitgestrekte binnenplaats en de charmante paleiskapel bezichtigen. Deze werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd, maar werd gelukkig herbouwd en weet sindsdien elke bezoeker te betoveren met haar interieur. De keurvorst en zijn vrouw liggen hier ook begraven in de crypte, die je kan bezoeken tijdens een speciale rondleiding.
Wasserturm Mannheim
De Wasserturm werd aan het eind van de 19e eeuw gebouwd als watertoren op de Friedrichsplatz, in een periode waarin Mannheim sterk groeide door industrialisatie. Technisch gezien was het dus een functioneel bouwwerk, maar men koos er bewust voor om het monumentaal en elegant te maken. Dat alleen al zegt veel over de mentaliteit van de stad in die tijd: vooruitgang mocht zichtbaar zijn, maar dan wel met stijl.
De 60 meter hoge toren voorzag de stad tot het jaar 2000 van water en had een capaciteit van maar liefst 2000 kubieke meter (dat is gelijk aan zo'n 2 miljoen liter water). De toren valt ook meteen op met zijn zandstenen façade en koepelvormige bekroning en vormt hét herkenningspunt van Mannheim. Omgeven door een prachtig park staat hij sinds 1987 op de monumentenlijst.
Reiss-Engelhorn-Museen
Een van de bekendste en grootste musea in de stad is zonder enige twijfel het Reiss-Engelhorn-Museen (het REM). Dit is eigenlijk niet één museum, maar een verzameling van tentoonstellingen onder één dak. De collectie strekt zich uit over honderdduizenden stukken, waaronder indrukwekkende archeologische vondsten, culturele schatten en kunst uit diverse tijdperken. Soms worden er ook speciale tijdelijke tentoonstellingen georganiseerd die internationale aandacht trekken. Actuele info op de website.
Technoseum
Voor wie meer interesse heeft in techniek en de industriële geschiedenis, is een bezoek aan Technoseum meer een aanrader. Dit museum neemt je mee langs de opkomst van de industriële revolutie in de regio. Op een interactieve manier laat men zien hoe technologische en maatschappelijke veranderingen het leven en werk van mensen door de jaren heen hebben veranderd. Je kan er bijvoorbeeld oude machines, historische werkplaatsen en curiosa uit het verleden bekijken. Bij tal van deze "stations" kan je vaak zelf een experimentje uitproberen, wat het bezoek des te leuker maakt. Een leerzaam museumbezoek voor zowel jong als oud!
Vlakbij vind je ook het planetarium van Mannheim, waar je je kan onderdompelen in de fascinerende wereld van sterren, planeten en sterrenstelsels.
Nog meer musea bezoeken in Mannheim
Verspreid over het hele centrum van Mannheim zijn er nog heel wat andere musea te bezichtigen. Slecht weer of gewoon een echte museumfan? Bezoek dan zeker ook nog een van onderstaande musea:
- Als je meer van moderne en hedendaagse kunst houdt, dan is Kunsthalle Mannheim bij de Wasserturm een aanrader. Dit museum heeft een grote collectie schilderijen en sculpturen, met werken van belangrijke kunstenaars uit de 19e en 20e eeuw.
- City Archives Mannheim, waar je archieven en exposities kan vinden over belangrijke momenten uit Mannheims verleden.
- Voor iets speelser of origineels kan je bijvoorbeeld ook even binnenlopen bij House of Banksy Mannheim, dat zich richt op street art en moderne visuele cultuur, of bij Historic Railway Mannheim als je nieuwsgierig bent naar oude spoorweghistorie van de regio.
Marktplatz en Klein Istanbul
Het marktplein is een van de meest historische plekken van Mannheim. Hij ontstond al heel vroeg in de geschiedenis van de stad, kort nadat Mannheim in de 18e eeuw werd aangelegd. Het plein wordt omringd door oude gebouwen zoals de Pfarrkirche St. Sebastian en het oude Rathaus, waarvan de façades herinneren aan de diepgewortelde geschiedenis van Mannheim. Wekelijks kan je hier ook de traditionele markt terugvinden met verse groenten en fruit, alsook lokale specialiteiten die je moet geproefd hebben.
Vlakbij achter het oude marktplein ligt een wijkje, lokaal ook wel bekend als "Klein Istanbul". Zoals de bijnaam doet vermoeden, kan je je hier onderdompelen in de Turkse gemeenschap. Je merkt dat zodra je door de straten dwaalt: Turkse bakkers waar heerlijke zoetigheden in de etalage liggen, kleine cafés waar je terechtkan voor een kopje sterke appelthee, geurige kruidenierswinkeltjes, en boetiekwinkeltjes waar je mooie bruids- en avondkleding kan scoren. Een gezellige wijk met een internationale sfeer die hier niet meer weg te denken is.
Altes Rathaus
Met zijn prachtige rode gevel kan je er haast niet naast kijken: het stadhuis van Mannheim. Je vindt het gebouw terug op het oude marktplein, pal naast de Sint-Sebastiaankerk. Het huidige stadhuis werd gebouwd aan het begin van de 18e eeuw en door zijn opvallend rode voorgevel onderscheidt het zich van de vele andere historische gebouwen in de stad. Wat ook opvalt, zijn de dubbele klokken in de klokkentoren.
De trendy Jungbusch
De Jungbusch-wijk bevindt zich net buiten het stadscentrum van Mannheim en is net iets anders. Misschien wel een van de wijken die het best laat zien hoe de stad zichzelf opnieuw heeft uitgevonden. Genesteld tussen de industriële charme en de haven, is dit het creatieve hart van de stad. Wat vroeger een arbeiderswijkje was in de haven van de stad, werd getransformeerd tot een trendy hotspot voor creatievelingen.
Je vindt er onder meer hippe bars en restaurants met een modern design of vintage-interieur, maar ook authentieke en sfeervolle buurtcafés en hier en daar wat muurschilderingen. Het is ook dé thuisbasis van de Pop Academy Baden-Württemberg, verschillende galerieën en tentoonstellingsruimtes.
WANDELING: Jaarlijks wordt hier het culturele festival "Nachtwandel im Jungbusch" georganiseerd en je kan er ook een rondleiding volgen waarbij je allerlei interessante dingen leert over het verleden van de wijk en hoe het zich ontwikkeld heeft tot een levendige buurt. Boek hier je wandeltour door bruisend Jungbusch.
Haven van Mannheim
Mannheim is dus een havenstad, en wat voor eentje. De haven ligt aan de Rijn, vlak bij de samenvloeiing met de Neckar, wat maakt dat Mannheim al sinds de 19e eeuw een belangrijk knooppunt was voor goederenvervoer, industrie en handel. Schepen varen hier niet naar de zee, maar diep Europa in: richting Rotterdam enerzijds en richting Zwitserland en Zuid-Duitsland anderzijds. Dat maakt de haven van Mannheim een van de belangrijkste binnenhavens van Europa, die tot op de dag van vandaag nog steeds volop in gebruik is.
Proef het befaamde Spaghetti-Eis
Ja hoor, je leest het goed: spaghetti ijs! In tegenstelling tot wat je misschien zou denken, werd deze bijzondere ijsspecialiteit wel zeker bedacht in het Duitse Mannheim. Het verhaal gaat dat een jonge ijsmaker genaamd Dario Fontanella, aan het eind van de 19e eeuw geïnspireerd raakte door een dessert dat hij op een skivakantie in Noord-Italië had gezien. Dat dessert heette "Mont Blanc", waarin kastanjepuree tot lange slierten werd geperst.
Hij bedacht dat je iets soortgelijks met ijs kon doen, en begon vanille-ijs door een spätzlepers te duwen zodat het eruitzag als spaghetti. Hij zette dat op een bedje van slagroom met aardbeiensiroop als tomatensaus en witte chocolade als vervanging voor de parmezaan... en zo was het Spaghettieis geboren! Kan je je het maar moeilijk inbeelden, dan moet je het zeker eens proeven bij het Eiscafé Fontanella wanneer je Mannheim bezoekt!
Chinees theehuis en meer in het Luisenpark
Voor een rustgevende wandeling door het groen moet je naar het schilderachtige Luisenpark. Het stadspark ligt aan de oostkant van het centrum, niet zo ver van de Neckar. Het park is groot genoeg om je echt even “weg” te voelen van de stad, ondanks het feit dat je nog steeds in Mannheim bent. Het park is ideaal voor ontspannende, lange wandelingen tussen de bloemrijke velden en er vinden het hele jaar door ook evenementen plaats, waaronder een paar in het Chinese theehuis.
Je zou het haast niet denken, maar er valt hier heel wat te beleven. Een picknick in het groen, bootje varen over het Kutzerweihermeer, het pinguïnverblijf bezoeken en je verdiepen in de onderwaterwereld bij Luisenpark Unterwasserwelt... alles is hier bijna mogelijk. Voor de kids onder ons is er ook een kasteelspeeltuin, een kleine boerderij en de Groene School, waar ze op een speelse manier bijleren over de biodiversiteit.
Multihalle in het Herzogenriedpark
Net over het water ligt het Herzogenriedpark, het tweede grootste park van de stad en een oase van rust voor iedereen. Ook hier kan je net iets meer dan alleen wandelen. Wat dacht je van samen klimmen op het touwenparcours of genieten van een gezellige barbecueavond? Wie liever wat energie kwijt wil, kan dan weer terecht in op het fitnessparcours. Ook is er een rozentuin, een kleine kinderboerderij en een waterspeelplaats waar je tijdens de warme zomermaanden lekker verfrissing kan zoeken. Je kan er natuurlijk ook gewoon rondwandelen, genieten van de natuur en het uitzicht over de met bloemen bedekte heuvels. Kortom, ook hier zal je je geen moment vervelen.
Multihalle
Tussen al dat groen duikt hier en daar een bijzonder architecturaal pareltje op, ook wel het "wonder van Mannheim" genoemd. De Multihalle werd gebouwd voor de Bundesgartenschau van 1975 als tijdelijk paviljoen, maar bleef bestaan dankzij haar bijzondere, futuristische ontwerp. Inmiddels staat het gebouw bekend als de grootste, vrij gevormde houten gridshell ter wereld en werd het daarom een beschermd monument. Jammer genoeg raakte het in verval, maar het wordt momenteel grondig gerenoveerd.
Jezuïetenkerk van Mannheim
Op wandelafstand van het oude marktplein staat de Jesuitenkirche, de bekendste kerk van de stad en een lust voor het oog. Een prachtige barokkerk met een rijk versierde gevel en een interieur dat verrassend elegant oogt. Ze werd gebouwd in de 18e eeuw, net als het barokke paleis, en straalt diezelfde zelfbewuste grandeur uit, zowel vanbinnen als vanbuiten. De kerk werd gebouwd naar een model van de prachtige "Il Gesù", in Rome.
Wanneer je er binnenwandelt, zie je meteen dat de kerk ontworpen werd om indruk te maken. Ondanks de schade die ze in de oorlog opliep, zie je nog veel terug van de barokke pracht, waaronder barokke kunstwerken, het plafondfresco en het gouden altaar. Op een kleine tien minuten wandelen vind je ook de St.-Sebastianuskerk, die iets ingetogener is, maar minstens even belangrijk voor de stadsgeschiedenis.
Wandelen door het natuurgebied Reißinsel
In het zuiden van de stad vind je nog een mooi natuurgebied: de Reißinsel. Het park werd vernoemd naar Carl Reiß, een ereburger van Mannheim, die het land ooit kocht en aan de stad schonk in de 19e eeuw. Terwijl Mannheim zich industrialiseerde en moderniseerde, werd de Reißinsel bewust beschermd. Vandaag is het misschien wel een van de belangrijkste natuurreservaten in de regio.
In tegenstelling tot de twee andere grote parken, is dit natuurgebied grotendeels ontoegankelijk voor het publiek. Meer zelfs, elk jaar van begin maart tot eind juni sluit het park, omdat zo'n 60 vogelsoorten hier dan nestelen en broeden. Er zijn wel enkele wandelpaden die je door een deel van het natuurgebied Waldpark loodsen en het vogelreservaat.
Overnachten in Mannheim
Verblijf je graag een paar dagen in Mannheim, zodat je de stad en omgeving op eigen tempo kan ontdekken? Gelijk heb je. Verblijf je graag middenin de drukte, dan is het centrum (Quadratestadt) zeker een aanrader. Hier vind je de meeste accommodatie op een steenworp afstand van de belangrijkste bezienswaardigheden zoals het barokke paleis, de Wasserturm, musea en de winkelstraten. Je kan de drukte ook vermijden en net buiten het centrum overnachten. Hieronder alvast een paar aanraders:
- Motel One Mannheim ligt in het centrum, aan de Paradeplatz. Het hotel biedt naast een centrale ligging ook ruime, modern ingerichte kamers, iedere ochtend een uitgebreid ontbijtbuffet en een goede prijskwaliteitsverhouding. Meer info en boeken.
- Iets meer luxe biedt het Syte Boutique Hotel Mannheim vlakbij het station. Dit boetiekhotel beschikt over ruime, elegant ingerichte kamers voorzien van chique meubilair, een eigen restaurant en een fitnessruimte. Meer info en boeken.