Grote Routepaden is de verzamelnaam voor de lange afstandswandelpaden in Europa. In de verschillende landen hebben wandelaars zich verenigd in organisaties die het wandelen willen bevorderen door wandelpaden uit te stippelen en wandelgidsen uit te geven. In België zijn er twee zusterverenigingen actief: “Grote Routepaden vzw” met zetel in Antwerpen en “Sentiers de Grande Randonnée asbl” met zetel in Luik, meestal worden ze benoemd bij hun de afkortingen GR en SGR. Het volledige Europese GR-netwerk telt ongeveer 60.000 km bewegwijzerde wandelpaden, waaronder 3.000 km in Vlaanderen.
Beknopte geschiedenis
De geschiedenis van GR gaat terug tot de beginjaren ’50 toen in Frankrijk de eerste wit-rode bewegwijzering van de GR 5 naar de Middellandse zee werden aangebracht. In 1960 werd het traject doorgetrokken via het Groot Hertogdom Luxemburg tot Moelingen in de Voerstreek. Dit gebeurde door vrijwilligers van het “Comité National Belge des Sentiers de Grande Randonnée”. In 1962 werd door leden van de Vlaamse Jeugdherbergcentrale het traject als fietsroute doorgetrokken naar Bergen-op-Zoom. Dit fietspad werd boven de doopvont gehouden als het “Internationale Fietspad GR 5”. Later werd een alternatief wandelpad uitgestippeld dat uiteindelijk de definitieve “GR 5 Noordzee-Rivièra” zou worden. In 1974 verscheen een eerste Vlaamse topogids met als titel: “Grote Route 5”, Gids voor Fietsers en Wandelaars, Noordzee - Rivièra, traject van het pad in België. Deze eerste gids werd uitgegeven door de Vlaamse Jeugdherbergcentrale. In 1976 werd dan uiteindelijk de Vlaamse vzw Grote Routepaden opgericht. Min of meer onder de vleugels van de Vlaamse Jeugdherbergcentrale waarmee ze tot vandaag nog altijd samenwerkt.
Bewegwijzering
De wandelpaden worden bewegwijzerd met wit-rode streepjes voor de doorgaande paden en geel-rode voor de streekgebonden wandelroutes. De markeringen worden aangebracht en onderhouden door vrijwilligers van de vereniging. Voor gewoon rechtdoor worden een wit en een rood (geel en rood voor de Streek-GR’s) streepje boven elkaar aangebracht. Richtingsveranderingen worden aangegeven met een dubbel teken, verboden richting met een gekruist teken en alternatieve of aanlooproutes met een doorstreept teken. De markeringen worden geschilderd of door middel van zelfklevers aangebracht op palen, bomen, afrasteringen enz.
Klik op de afbeelding voor een vergroting.
Topogidsen
Door allerlei omstandigheden zoals wegwerkzaamheden, boomkappingen of vandalisme kan de bewegwijzering in het veld onderbroken worden. Het is dan handig dat je kunt terugvallen op de beschrijving en de kaarten in de topogidsen.
Van bijna alle gemarkeerde wandelpaden wordt een topogids uitgegeven. Dit zijn wandelgidsen met routebeschrijvingen, topografische kaarten en praktische informatie. Een voorbeeld: van de GR 5/E 2 “Noordzee - Rivièra” wordt het 300 km lange Traject der Lage Landen beschreven, het loopt van Bergen-op-Zoom tot in Luik. Naast de gedetailleerde wegbeschrijving worden kaderstukjes met toeristische of historische gegevens opgenomen. Het kaartwerk bestaat uit topografische NGI-kaarten op schaal 1:50.000, volledig in kleur. Bij de praktische informatie vind je een afstandstabel, de mogelijkheden van het openbaar vervoer en de adressen van de logiesverstrekkers en toeristische diensten.
Van sommige routes in Wallonië zijn ook Nederlandstalige gidsen verkrijgbaar.
Dagstappers
Sinds 2004 is er een nieuwe reeks gidsen op de markt: “Dagstapper-gids”. Deze reeks kwam tot stand door de samenwerking van GR met uitgeverij Lannoo en het NGI. Per provincie worden een vijftiental rondgaande wandelingen uitgestippeld. Deze lusvormige wandelingen hebben een afstand van 20 tot 30 km en lopen zoveel mogelijk langs GR-paden. Bij iedere wandeling hoort een kaartfragment van het NGI op schaal 1:50.000 en met de aanduiding van de GPS-coördinaten (Lambert 72 en UTM).
www.lannoo.com
Tijdschriften
Tot eind 2003 gaf GR vijf maal per jaar het tijdschrift “Recreatief Wandelen” uit. In 1994 aangevuld met een tweede driemaandelijkse tijdschrift: “Recreatief Fietsen”. Ze werden niet enkel aan de leden aangeboden maar ook in de krantenkiosk. In 2004 werden deze twee tijdschriften samengebundeld en onder de nieuwe naam “Op Weg”. Het tijdschrift is iets dikker en verschijnt tweemaandelijks.
SGR is reeds toe aan de 42ste jaargang van het driemaandelijks tijdschrift “GR infos”.
Overzichtskaart
Voor een algemeen overzicht is er een NGI-kaart op schaal 1:250.000 te koop. Deze kaart is recto verso bedrukt met op de ene zijde het Vlaamse en op de andere zijde het Waalse grondgebied. Bij de kaart hoort een folder met informatie betreffende alle routes in België.
Websites
Voor een gedetailleerd overzicht van de paden, de topogidsen of het tijdschrift kun je websites van GR en SGR raadplegen. www.groteroutepaden.be - www.grsentiers.org
Bij de buren
In Nederland kwam een gelijkaardig initiatief van de grond met de “Stichting Lange-Afstand-Wandelpaden” (SLAW). Deze stichting evolueerde in 1998 tot “Wandelplatform-LAW”. De nieuwe organisatie werkt met een aantal andere instanties samen om de belangen van alle recreatieve wandelaars in Nederland te verdedigen.
Momenteel zijn er ruim 40 officiële Lange-Afstand-Wandelpaden (LAW’s), Nationale Streekpaden en Themapaden met een gezamenlijke lengte van ongeveer 7.500 km. De organisatie geeft geen tijdschrift uit maar verspreid periodiek wel een nieuwsbrief. Voor een gedetailleerd overzicht van de paden en de gidsen kun je de website van het Wandelplatform-LAW raadplegen. www.wandelnet.nl
Dit lijvig dossier is een realisatie van de wandel- en fietsjournalist André Maes.